Ödüllü seyahat yazarı John Borthwick, Pandaw Cruises ile Laos'tan kuzey Tayland'a yaptığı Mekong Nehri yolculuğunu anlatıyor.

Mekong Nehri'nin ücra bir köşesindeki Ban Phar Leib köyünde görev yapan genç Laoslu öğretmen, "Çocukların başlarının üzerinden uzanıp karşı kulağına dokunabilecek yaşa geldiklerine inanıyoruz" diyor.

Sağlıklı bir grup Laoslu çocuk, iki odalı okullarının önünde toplanarak büyük bir coşkuyla milli marşlarını bize söyledi. Gülümseyen çocuklara kalem ve defter dağıttıktan sonra (ama şeker vermedik), bizi Champa Pandaw adlı gemimizin beklediği nehir kıyısına geri götürdüler.

Laos'un başkenti Vientiane'den kuzey Tayland'a uzanan 10 günlük bir Mekong Nehri yolculuğuna çıkıyoruz – 1000 km'lik bir yolculuk. Champa, klasik Irrawaddy filo vapurlarının lüks ve modern bir yorumu: tamamen tik ağacı ve pirinçten yapılmış, klimalı, özel banyolu ve cin tonikli.

Asya'nın "büyük çamur nehri" Mekong, Tibet'ten Güney Çin Denizi'ne kadar 4300 km boyunca altı ülkeden geçerek gökyüzünden yeryüzüne iner. Yolculuğunun orta bölümünde, Laos'un iç kesimlerinden geçen 700 km'lik bölümde, girdaplar ve resifler yerini sakin, güneşli bölgelere ve nihayetinde dar geçitlere ve kum tepelerinin labirentlerine bırakır.

Sık sık karaya çıkıyoruz; ilk ziyaretimiz eski Fransız idari şehri Pak Lai'ye. Çekiç ve oraklı bir bayrak, yerel yönetim sistemini hatırlatıyor. Laos Halk Demokratik Cumhuriyeti (ülkenin resmi adı), harika ve çok yönlü bir paradoksu somutlaştırıyor: demokratik komünist tek partili kapitalizm.

Ertesi gün, nehirde bir virajı dönerken, devasa yeni Sayaburi Barajı yolumuzu kesti. Mekong Nehri dışında kaynak bakımından fakir bir ülke olan Laos'un yapım aşamasında iki barajı ve planlanan yedi barajı daha var. "Güneydoğu Asya'nın Bataryası" olarak adlandırılan enerji santrali, elektriğinin %95'ini komşu Tayland'a satacak. Barajın kenarındaki bir kilit sistemine girdik ve esasen bir su merdiveni olan yerden yukarı tırmandık.

Mekong, Güneydoğu Asya ticaretinin ve göçünün ebedi ana arteri olan akıcı bir yoldur. 62 yaşındaki kaptanımız Xieng Souk, nehrin kıvrımlarını bir falcının avuç içini okuduğu gibi okuyor. Elektronik cihazlardan tamamen uzak duruyor ve 40 yıldır her bir kolu, her bir kum bankasını ve nehrin her bir sığ yerini inceleyen gözlerine güveniyor.

Gemideki 23 yolcu, kabaca eşit sayıda İngiliz, Amerikalı, Avustralyalı, İsviçreli ve Fransız'dan oluşuyor. Karada, okulları (bazılarında ne yazık ki öğretmen yok), küçük tapınakları, pazarları ve yerel dokumacıları ziyaret ediyoruz. Burası, odun dumanı, bambu ve sazdan çatılarla karakterize edilen, ancak aynı zamanda uydu antenleri ve cep telefonlarıyla da dolu bir su kenarı dünyası.

Şaşırtıcı derecede soğuk bir sabaha uyanıyoruz ve nehrin üzerinde yoğun bir sis çökmüş durumda. Vientiane'nin 300 km kuzeyinde, turistik merkez Luang Prabang'a ulaşıyoruz. 32 tapınağıyla, Budizm, Fransız mirası ve Laos kraliyet tarihinin bu hazine sandığı, Asya'nın en iyi korunmuş sömürge şehirlerinden biri. Şafak vakti, keşişler UNESCO tarafından korunan sokaklarda dolaşarak, iyilik yapmak isteyen inananlardan yiyecek bağışları kabul ediyorlar. Birkaç saat sonra, aynı sokaklardaki moda kafelerde uluslararası hipster baristalar, sırt çantalı gezginlere uluslararası fiyatlarla latte servis ediyorlar.

Luang Prabang'ın altın çatılı tapınakları, yavaşça süzülen teknelerin yumuşak ışığında parıldıyor. İki gece kalacağız ve yapacak çok şeyimiz var. 1904'te inşa edilen ve şu anda Ulusal Müze'ye ev sahipliği yapan Kraliyet Sarayı beni çok etkiledi. Gülen Ho Chi Minh ve son Laos kralı Sisavangvattana'nın iki kadınla dans ederken çekilmiş bir fotoğrafını başka nerede görebilirsiniz ki?

Altın yaldızlı, 400 yıllık Wat Xieng Thong tapınağının yanı sıra, benim için şehirdeki en güzel manevi gezi, nehir kıyısındaki bir kafeye gidip soğuk bir Beer Lao ve taze satay şişleriyle Mekong Nehri üzerindeki gün batımının tadını çıkarmaktır. En sıra dışı gezi ise, caddenin karşısında UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bir masaj salonuna bakmaktır.

"Telefon çekiyor!" diye biri bağırıyor. Hemen cihazlarımıza koşuyoruz. Muhtemelen binlerce yıldır kimsenin yaşamadığı ücra bir bölgede, birdenbire e-postalar alıyoruz, veri yüklüyoruz ve dışarıdaki korkunç dünyayla ilgili haberlerle bombardımana tutuluyoruz – ve sonra, aynı ani bir şekilde, sinyal merhametle kesiliyor.

Ertesi gün, batı kıyısında Tayland beliriyor; her şeyden önce, minyatür bir Hollanda tarzı yel değirmeniyle tanınabiliyor. Karşı kıyıdaki Laos'ta ise binlerce hektarlık muz tarlaları uzanıyor ve bunlar Çin'e ihraç ediliyor. Laos'taki geniş bir imtiyaz alanı olan Çin özel ekonomik bölgesine yaklaşıyoruz; burada baskın "ekonomik faaliyet", işe gidip gelenler ve kumarbazlar için bir kumarhane kompleksi.

Artık köy yok. Ban Houay Xai sınır limanına kumarhane için değil, Laos'tan çıkış damgamızı almak için göçmenlik kontrolünden geçmek üzere iniyoruz. Ardından, nehrin diğer tarafında, Tayland'ın Chiang Khong şehrinde, güvenilir gemimiz Champa'ya veda edip, bir zamanlar kötü şöhretli Altın Üçgen'e ayak basma zamanı geliyor.

Eski afyon baronları ve Kuomintang kaçakçıları çoktan gitti. Myanmar, Laos ve kuzey Tayland'ın kesiştiği Mekong Nehri üzerindeki Altın Üçgen, bir zamanlar kaçakçılar ve dolandırıcılar için kötü şöhretli bir merkezdi. Bugün, en azından Tayland tarafında, haşhaşın yerini lahana aldı, nakliye ve turizm meşru gelir kaynakları haline geldi ve devasa bir altın Buda heykeli manzaraya hakim bir şekilde yükseliyor. Yakınlarda bulunan etkileyici Afyon Müzesi, bölgenin çalkantılı geçmişini hatırlatıyor.

Mekong Nehri'nin Sop Ruak'taki "üçgen" bölgesinden Chiang Khong ve Chiang Sean nehir şehirlerine kadar uzanan bu kıyı şeridi, otantik bir deneyim arayan ziyaretçiler için Tayland'ın en cazip bölgelerinden biridir. Burada Tayland'ı en doğal haliyle bulacaksınız.

Oraya ulaşmak için Bangkok'tan Chiang Rai'ye uçun. Şehrin olağanüstü "Beyaz Tapınağı"nı, kristal berraklığındaki, neredeyse masalsı Wat Rong Khun'u ziyaret edin ve ardından doğuya, Mekong Nehri'ne doğru ilerleyin. Nehir üzerindeki en iyi konaklama yerlerinden biri, fillerin etik muamelesi konusunda standartları belirleyen ünlü Fil Kampı'na sahip Anantara Golden Triangle Resort'tur. Daha güneyde, Chiang Saen yakınlarında, doğrudan Mekong Nehri kıyısında yer alan Rai Saeng Arun Resort'un cennet gibi dağ evleri bulunmaktadır.

LAO OKUMA TAVSİYESİ: Joshua Kulantzick'in "A Great Place to Have a War"; Christopher Kremmer'in "Stalking the Elephant Kings" ve "The Bamboo Palace" kitapları.

Yazar, Pandaw Cruises ve Tayland Turizm Otoritesi'nin konuğuydu. Hikaye ilk olarak The Weekend Australian'da yayımlandı.