ล่องเรือแม่น้ำโขงสู่สามเหลี่ยมทองคำ – ประเทศไทยที่น่าหลงใหล

จอห์น บอร์ธวิค นักเขียนด้านการท่องเที่ยวเจ้าของรางวัลมากมาย เล่าถึงประสบการณ์การล่องเรือในแม่น้ำโขงจากลาวสู่ภาคเหนือของประเทศไทยกับบริษัท Pandaw Cruises

“เราเชื่อว่าเด็กจะโตพอที่จะไปโรงเรียนได้ก็ต่อเมื่อพวกเขาสามารถเอื้อมมือไปแตะหูอีกข้างได้” ครูสาวชาวลาวในหมู่บ้านบ้านฟาร์ไลบ์ บนพื้นที่ห่างไกลริมแม่น้ำโขงกล่าว

กลุ่มเด็กชาวลาวที่แข็งแรงสมบูรณ์มารวมตัวกันหน้าโรงเรียนสองห้องเรียนของพวกเขาเพื่อร้องเพลงชาติให้เราฟังด้วยความกระตือรือร้นอย่างยิ่ง หลังจากที่เราแจกดินสอและสมุด (แต่ไม่ได้ให้ขนม) ให้กับเด็กๆ ที่ยิ้มแย้มแจ่มใสแล้ว พวกเขาก็นำเรากลับไปยังริมฝั่งแม่น้ำที่เรือของเรา ชื่อ จำปาปันดาว กำลังรออยู่

เรากำลังจะเริ่มต้นการล่องเรือแม่น้ำโขง 10 วัน จากเวียงจันทน์ เมืองหลวงของลาว ไปยังภาคเหนือของประเทศไทย ซึ่งเป็นการเดินทางระยะทาง 1,000 กิโลเมตร เรือจามปาเป็นการตีความใหม่ของเรือกลไฟอิรวดีแบบคลาสสิกอย่างหรูหราและทันสมัย ​​สร้างจากไม้สักและทองเหลืองทั้งหมด มีเครื่องปรับอากาศ ห้องน้ำส่วนตัว และเครื่องดื่มจินโทนิค

แม่น้ำโขง "แม่น้ำโคลนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเอเชีย" ไหลลงมาจากฟ้าสู่ผืนดิน จากทิเบตสู่ทะเลจีนใต้ ไหลผ่านหกประเทศเป็นระยะทาง 4,300 กิโลเมตร ในช่วงกลางของเส้นทาง ซึ่งเป็นระยะทาง 700 กิโลเมตรที่ไหลผ่านแผ่นดินใหญ่ของลาว กระแสน้ำวนและแนวปะการังจะค่อยๆ เปลี่ยนไปเป็นช่วงน้ำสงบ แสงแดดส่องถึง และในที่สุดก็กลายเป็นช่องเขาแคบๆ และเขาวงกตของสันดอนทราย

เรามักขึ้นฝั่งบ่อยครั้ง การเยี่ยมชมครั้งแรกของเราคือเมืองปากลาย อดีตเมืองบริหารของฝรั่งเศส ธงที่มีรูปค้อนและเคียวเป็นเครื่องเตือนใจถึงระบบการปกครองท้องถิ่น สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (ชื่อทางการของประเทศ) สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งที่น่าทึ่งและหลากหลายแง่มุม นั่นคือ ประชาธิปไตยแบบคอมมิวนิสต์ภายใต้ระบบพรรคเดียวและทุนนิยม

วันต่อมา ขณะที่เราเลี้ยวโค้งแม่น้ำ เขื่อนไซยะบุรีขนาดมหึมาแห่งใหม่ก็ขวางทางเราไว้ ประเทศลาว นอกเหนือจากแม่น้ำโขงแล้ว เป็นประเทศที่ขาดแคลนทรัพยากร มีเขื่อนที่กำลังก่อสร้างอยู่สองแห่ง และวางแผนจะสร้างอีกเจ็ดแห่ง โรงไฟฟ้าแห่งนี้ ซึ่งได้รับฉายาว่า "แบตเตอรี่แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้" จะขายไฟฟ้า 95 เปอร์เซ็นต์ให้กับประเทศเพื่อนบ้านอย่างประเทศไทย เราจึงลอดเข้าไปในประตูระบายน้ำด้านข้างของเขื่อนและปีนขึ้นไปตามสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นบันไดน้ำ

แม่น้ำโขงเป็นเส้นทางที่ไหลเอื่อย เป็นเส้นเลือดใหญ่ที่เชื่อมโยงการค้าและการอพยพของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาอย่างยาวนาน กัปตันของเรา เชียง ซุก วัย 62 ปี อ่านความโค้งของแม่น้ำราวกับหมอดูอ่านลายมือ เขาไม่ใช้เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ใดๆ และอาศัยเพียงสายตาของเขาเท่านั้น ซึ่งตลอด 40 ปีที่ผ่านมาได้ศึกษาทุกสายน้ำสาขา ทุกสันดอนทราย และทุกบริเวณน้ำตื้นในแม่น้ำมาแล้ว

ผู้โดยสารบนเรือ 23 คน แบ่งออกเป็นชาวอังกฤษ อเมริกัน ออสเตรเลีย สวิส และฝรั่งเศส อย่างเท่าๆ กัน บนฝั่ง เราได้ไปเยี่ยมชมโรงเรียน (บางแห่งน่าเศร้าที่ไม่มีครู) วัดเล็กๆ ตลาด และช่างทอผ้าท้องถิ่น นี่คือโลกที่อยู่ริมน้ำ ซึ่งมีลักษณะเด่นคือ ควันจากเตาฟืน ไม้ไผ่ และหลังคามุงจาก แต่ก็มีจานรับสัญญาณดาวเทียมและโทรศัพท์มือถือด้วยเช่นกัน

เราตื่นขึ้นมาในเช้าที่อากาศหนาวเย็นอย่างไม่น่าเชื่อ พบกับหมอกหนาทึบปกคลุมแม่น้ำ ห่างจากเวียงจันทน์ไปทางเหนือ 300 กิโลเมตร เราก็ถึงเมืองหลวงพระบาง ศูนย์กลางการท่องเที่ยว ด้วยวัดวาอาราม 32 แห่ง เมืองหลวงแห่งนี้เป็นขุมทรัพย์แห่งพุทธศาสนา มรดกฝรั่งเศส และประวัติศาสตร์ราชวงศ์ลาว และเป็นหนึ่งในเมืองอาณานิคมที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้ดีที่สุดในเอเชีย ในยามรุ่งอรุณ พระสงฆ์เดินผ่านถนนที่ได้รับการคุ้มครองโดยยูเนสโก รับของถวายจากผู้ศรัทธาที่ปรารถนาจะทำความดี ไม่กี่ชั่วโมงต่อมา บาริสต้าสไตล์ฮิปสเตอร์จากนานาชาติในคาเฟ่ทันสมัยบนถนนสายเดียวกันนั้น ก็เสิร์ฟลาเต้ในราคาสากลให้กับนักท่องเที่ยวแบ็กแพ็กเกอร์

วัดวาอารามหลังคาทองคำของหลวงพระบางส่องประกายระยิบระยับในแสงอ่อนๆ จากเรือที่ล่องไปอย่างช้าๆ เราพักอยู่ที่นี่สองคืนและมีกิจกรรมให้ทำมากมาย ฉันหลงใหลในพระราชวังหลวงที่สร้างขึ้นในปี 1904 ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์แห่งชาติ ที่ไหนอีกบ้างที่คุณจะได้เห็นภาพถ่ายของโฮจิมินห์ที่กำลังหัวเราะ และพระเจ้าสีสะวางวัฒนา พระมหากษัตริย์องค์สุดท้ายของลาว กำลังเต้นรำกับผู้หญิงสองคน?

นอกเหนือจากวัดเชียงทองอันเก่าแก่กว่า 400 ปีที่ประดับประดาด้วยทองคำแล้ว สำหรับฉัน การท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณที่งดงามที่สุดในเมืองนี้คือการหาร้านกาแฟริมฝั่งแม่น้ำ และเพลิดเพลินกับพระอาทิตย์ตกดินเหนือแม่น้ำโขง พร้อมกับเบียร์ลาวเย็นๆ และสะเต๊ะสดๆ ส่วนการท่องเที่ยวที่แปลกที่สุดคือการมองข้ามฝั่งถนนไปเห็นร้านนวดที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกของยูเนสโก

"ฉันมีสัญญาณแล้ว!" มีคนตะโกน เราจึงรีบไปหยิบอุปกรณ์ของเรา ในพื้นที่ห่างไกลที่คาดว่าไม่มีใครอาศัยอยู่มานานนับพันปี จู่ๆ เราก็ได้รับอีเมล อัปโหลดข้อมูล และถูกโจมตีด้วยข่าวสารเกี่ยวกับโลกภายนอกที่เลวร้าย – แล้วทันใดนั้น สัญญาณก็ตัดขาดไปอย่างน่าโล่งใจ

วันต่อมา ประเทศไทยปรากฏขึ้นบนชายฝั่งตะวันตก สิ่งที่น่าจดจำที่สุดอย่างหนึ่งก็คือ กังหันลมขนาดเล็กสไตล์ดัตช์ บนฝั่งลาวฝั่งตรงข้าม มีไร่กล้วยหลายพันเฮกตาร์ทอดยาวออกไปเพื่อส่งออกไปยังประเทศจีน เราเข้าใกล้เขตเศรษฐกิจพิเศษของจีน ซึ่งเป็นพื้นที่สัมปทานขนาดใหญ่ในลาว โดยกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่โดดเด่นที่สุดคือ คาสิโนคอมเพล็กซ์สำหรับผู้สัญจรและนักพนัน

ไม่มีหมู่บ้านเหลืออยู่แล้ว เราขึ้นฝั่งที่ด่านชายแดนบ้านห้วยไซ ไม่ใช่เพื่อไปคาสิโน แต่เพื่อผ่านด่านตรวจคนเข้าเมืองเพื่อประทับตราออกจากลาว จากนั้น เมื่อข้ามแม่น้ำไปถึงเชียงของ ประเทศไทย ก็ถึงเวลาบอกลากับเรือคู่ใจของเรา เรือจามปา และลงจากเรือในสามเหลี่ยมทองคำที่เคยโด่งดังในอดีต

เหล่าเจ้าพ่อฝิ่นและนักลักลอบค้าของเถื่อนของพรรคกั๋วหมิงตังในอดีตได้จากไปนานแล้ว สามเหลี่ยมทองคำบนแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นจุดบรรจบกันของเมียนมาร์ ลาว และภาคเหนือของไทย เคยขึ้นชื่อว่าเป็นศูนย์กลางของนักลักลอบค้าของเถื่อนและนักต้มตุ๋น ปัจจุบัน อย่างน้อยก็ในฝั่งไทย กะหล่ำปลีได้เข้ามาแทนที่ฝิ่น การขนส่งทางเรือและการท่องเที่ยวเป็นแหล่งรายได้ที่ถูกกฎหมาย และพระพุทธรูปทองคำขนาดใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่เหนือบริเวณนั้น พิพิธภัณฑ์ฝิ่นที่น่าประทับใจในบริเวณใกล้เคียงทำหน้าที่เป็นเครื่องเตือนใจถึงอดีตอันวุ่นวายของภูมิภาคนี้

ริมฝั่งแม่น้ำโขงแห่งนี้ ตั้งแต่ "สามเหลี่ยม" ที่สพรวก ลงไปจนถึงเมืองเชียงของและเชียงแสน เป็นหนึ่งในภูมิภาคที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสความเป็นธรรมชาติอย่างแท้จริง ที่นี่คุณจะได้พบกับประเทศไทยในบรรยากาศที่เป็นธรรมชาติที่สุด

การเดินทางไปเชียงราย ให้บินจากกรุงเทพฯ ไปเชียงราย เยี่ยมชมวัดร่องขุน "วัดขาว" ที่งดงามราวกับเทพนิยาย จากนั้นมุ่งหน้าไปทางตะวันออกสู่แม่น้ำโขง ที่พักริมแม่น้ำที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งคือ Anantara Golden Triangle Resort ซึ่งมี Elephant Camp ที่มีชื่อเสียงและกำหนดมาตรฐานด้านการดูแลช้างอย่างมีจริยธรรม ทางใต้ลงไปอีก ใกล้กับเชียงแสน คือที่พักสไตล์ชาเลต์แสนสวยของ Rai Saeng Arun Resort ซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขงโดยตรง

หนังสือแนะนำจากภาษาลาว: A Great Place to Have a War โดย Joshua Kulantzick; Stalking the Elephant Kings และ The Bamboo Palace โดย Christopher Kremmer

ผู้เขียนเป็นแขกของบริษัท Pandaw Cruises และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เรื่องราวนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ The Weekend Australian