Suvarnabhumi'den gelen pervaneli uçak alçalmaya başlarken Lampang hakkında heyecan duymak zordu. Şehir – tüm il, belki de tüm Tayland – son yıllarda yıllık bir olay haline gelen o inatçı kış sisi, kalın bir sis tabakasıyla örtülüydü.

Havaalanındaki atmosfer de kasvetliydi, bina büyük bir özenle tasarlanmış ve yerel Lanna kültürünü yansıtan karmaşık ahşap oymalarıyla süslenmiş olmasına rağmen. Zorunlu Covid kaydı (Tayland'ın birçok yerinde olduğu gibi, bilgilerin asla doğrulanmadığı kısa bir çevrimiçi formdan ibaret) olumsuz havayı daha da kötüleştirdi.

Havalimanının geliş salonundan çıktığımda songthaew şoförünün pansiyonumun tam olarak nerede olduğunu bildiğini görünce şaşırdım. "Riverside," diye onayladı, İngilizce olarak söylediği tek kelime buydu. "Haa-sip baht."

Kaldığım yer, tam da beklediğim gibi, büyüleyiciydi. Yıllar önce (ve bazı durumlarda on yıllar önce), yabancılar ve varlıklı Taylandlılar, Kuzey Tayland'ın şehir merkezlerindeki nehir kenarlarında bulunan eski tik ağacından yapılmış evleri satın alıp, krallığın ve belki de dünyanın en büyüleyici ve otantik konaklama yerlerinden bazılarına dönüştürmüşlerdi. Bu yüzden, hiç de şaşırtıcı değil.

Özellikle seyahat hayatımın bu evresinde beni şaşırtan şey, şehrin eşsiz güzelliğiyle beni ne kadar anında ve ne kadar bilinçsizce büyülediği oldu.

Saat 4:30'da Wat Pong Sanuk Hua tapınağına doğru yola koyuldum; burası aslında varışım öncesinde ziyaret etmek istediğim diğer tüm yerlerin başlangıç ​​noktasıydı. Planım, nehri geçip saat 5:00'ten kısa bir süre sonra oraya varmak ve gün batımından önce iki veya üç yeri daha ziyaret etmekti.

Bunun yerine, kendimi Wat Koh Walukaram'da buldum; daha sonra öğrendiğim gibi, Google'da hiç yorumu olmayan, geniş ve çeşitli bir tapınak. Üç yaramaz (ama zararsız) yavru köpek beni tapınak alanında karşıladı; çan kulesinin yanında kitap okuyan bir adam dışında alan ıssızdı. Kulede (İngilizce) lamine edilmiş bir tabela asılıydı: "Fotoğraf çekmek için merdivenleri çıkın."

Oraya gittim, ama ancak tik ağacından yapılmış evlerin arasından kompleksin batı ucuna kadar yürüdükten sonra. Orada, Eric Clapton'ın "Wonderful Tonight" şarkısının enstrümantal bir versiyonu, temiz olmasına rağmen belli ki uzun zamandır kullanılmamış bir tuvaletten hoparlörden yankılanıyordu. Turuncu keşiş cübbeleri, göz kamaştırıcı akşam güneşinde kuruması için iplere asılıydı; tek bir keşişin bile cübbe giydiğini görmedim.

"İyi şanslar," yazıyordu (yine İngilizce olarak), 30 dakika önce geçmem gereken köprüye giden yolun kapısının üzerinde. Görünüşe göre, Lampang'da yapılacaklar listemdeki herhangi bir şeyi tamamlamak için biraz şansa ihtiyacım vardı ve bu birçok ayrıntı, itiraf etmeliyim ki, Pazartesi gününün geri kalan kısa süresinde beni büyüledi.

Aslında köprünün kendisi yaklaşık 15 dakikamı aldı; bu durum, köprüye hayranlıkla bakarken yanımdan hızla geçen motosikletlilerin ve yolcularının (bu geçidi çok az yaya kullanıyordu) eğlencesine neden oldu. Aşağıda, begonvil ve esperanza ağaçlarıyla çevrili Wang Nehri boyunca, en az üç yaşlı adam balık tutuyordu, ancak hepsi bir şey yakalamaktan çok el yapımı sigaralarını içmekle meşgul görünüyordu.

Görünüşe göre 2008'de UNESCO ödülü almış olan Wat Pong Sanuk Hua'ya vardığımda, neredeyse unutulmuştu. Yazık, çünkü tesadüfen keşfettiğim ilk tapınak gibi, tamamen boştu. Aynı zamanda, büyüklüğü ve detay zenginliği kesinlikle etkileyiciydi ki bu da ödülü göz önüne alındığında gayet mantıklı. Tek bir tapınaktan ziyade bir kale gibiydi, merkezinde ise taş ve tuğladan bir platformun üzerine yerleştirilmiş, özellikle etkileyici altın bir stupa bulunuyordu.

Tapınak hakkında pek bir şey öğrenemedim – UNESCO gerekliliklerinin bir parçası olmadığı için muhtemelen hiçbir bilgilendirme panosu yoktu – sadece yaklaşık 1300 yaşında olduğunu öğrendim. Nehrin diğer tarafında olduğu gibi, orada da yaklaşık bir düzine keşiş cübbesi asılıydı, ancak tek açık hava Buda heykelinin dibinde yatan tembel bir sokak köpeği dışında, başka hiçbir hayvan belirtisi yoktu.

Güneye dönüş yolunda, yapılacaklar listemin geri kalanını Salı gününe (ya da uzak bir geleceğe) erteledikten sonra, motosiklet köprüsünde tekrar mahsur kaldım. Ayın doğuşunu ve batışını birlikte deneyimlemek istediğim için güzel ama tehlikeli bir duraktı. Ayın fotoğrafını çekmenin (en azından ay şeklinde olmayan bir ön plana karşı) kapsamlı Photoshop çalışması olmadan oldukça zor olduğunu bildiğim için sonunda batışını tercih ettim.

Wang Nehri'nin ayna gibi sularının üzerinde parıldayan macenta renkli gökyüzünü sakin bir şekilde fotoğraflamak için tripodumu kurduğum anda, Lampang'ın ünlü at arabalarından biri gürültüyle yanımdan geçti. Beklenmedik, bulanık bir andı—bir flaş—tıpkı Kyoto'nun Gion bölgesinde gece vakti dolaşırken gördüğüm ilk (ve bugüne kadar tek) geyşa gibi.

Fotoğrafı aceleyle ve bulanık çektim; bunu yazarken fotoğrafın kullanılabilir olup olmayacağından emin değilim. Belki de alacakaranlığın pembemsi parıltısı, tahmin ettiğim birçok teknik kusuru gizleyecektir.

Akşam yemeğine giderken, kendimi sürekli detaylarda kaybediyordum; bu sefer Thipchang Caddesi'ndeki büyük bir ipek dükkanında. Tik ağacından yapılmış binalarının kusursuz vitrinlerinin ardındaki el yapımı giysilerinin titizlikle düzenlenmesi; butiğin yanındaki atölyede dikiş makinelerini gururla sergilemeleri; belki de doğrudan dükkandan gelmese de havada süzülen gül ve yasemin yağı kokusu.

Pansiyonumun sahibinin tavsiye ettiği şirin restoran Aroy One Baht'ın önünde, köşeyi dönen devasa bir kuyruk vardı. Saat neredeyse 19:00'dı – bir şehrin büyüsü insanı tamamen dengeden çıkardığında işte böyle şeyler oluyor.

İyi haber: Neredeyse hiç beklemeden masa buldum; İngilizce menü vardı, bu da Tayca menüyü okuma zahmetinden kurtardı beni. Kötü haber mi? Garsonum (eğer o huysuz genç adama garson denebilirse) yerel yemekler hakkındaki sorularımı yanıtlamayı reddetti; sonunda acılı kızarmış çam mantarı salatası, otlu balık çorbası ve karidesli omlet sipariş ettim, ki bunlar balık köftesi çıktı.

Alkollü içecek satışı da yasaktı. Garson, "Koh-vid seep gaaw," diye homurdanarak, kağıt parçasında "bira değişimi" yazdığım yere vurdu. Neyse ki, pandemiyi tamamen unutmuştum.

Karnım tok bir şekilde, böceklerin, kurbağaların ve kara kurbağalarının vızıltılarıyla çevrili bir ortamda yatağa girdim. Güneş doğmadan yaklaşık bir saat önce, birkaç hevesli horoz da onlara katıldı – hiç susmadan öttüler; nehir, şehirden saatler önce uyandı.

Yani erken kalkmam en azından kısmen boşunaydı. Resepsiyonist, sabah 7'den kısa bir süre sonra kahvaltı menüsünü uzatırken, "Şoför 8'e kadar gelmeyecek," diye açıkladı. "En kalabalık saatlerden kaçının. Rahatlayın."

Şimdi rahatlamanın daha sonra stresimi nasıl azaltacağını anlayamasam da, pansiyondaki kahvenin gerçek olması (Nescafé insanlığa karşı işlenmiş bir suçtur) beni o kadar rahatlattı ki, bu konuyu daha fazla düşünmedim.

Khaaw tom omletimi beklerken—açıkçası, bu iki yemeğin tam olarak nasıl bir araya geleceğini görmek için—telefonuma bir bildirim geldi. Başlıkta, Tayland'ın kısa ömürlü, karantina gerektirmeyen giriş programı olan 'Test Et ve Git' uygulamasını yeniden başlatmayı düşündüğü yazıyordu (ki ben de bu program aracılığıyla krallığa girmiştim). Sonunda Tayland hükümeti gerçeği kabul etmişti—umarım diğerleri de aynı şeyi yapar.

Şoförüm sabah 8'den kısa bir süre sonra geldiğinde, aceleci tavrı gecikmesinin kasıtlı olmadığını açıkça gösteriyordu. Bakımsız görünümü, bol pembe kıyafetleri ve keçeleşmiş saçları bu izlenimi pekiştiriyordu.

Yine de, olayın olumlu tarafını görmeye çalıştım (dışarıdan bakıldığında zor olsa da – özellikle kurak mevsim devam ettiği için kasvetli bir sabahtı). Geçtiğimiz pastoral manzara – yarı ekili tarlalar, çalılık ormanlar ve sisle örtülü tepeler – üzerimde sakinleştirici bir etki yarattı.

(Wat Chalermprakiat stupalarının bulunduğu dağa doğru songthaew ile yapılan sarsıntılı yolculuk tam tersi bir etki yarattı.)

Bu iyi bir şey: Yıllardır ziyaret etmek istediğiniz bir yere vardığınızda çok rahat olmak istemezsiniz. Özellikle de Covid kontrol listenizdeki diğer sekiz kişi de siz yola çıkarken oraya varırsa.

"Gökyüzü Pagodasına Hoş Geldiniz," yazıyordu tabelada ve önünde dururken duyduğum tek ses, uzaktan gelen rüzgar çanının hafif tıkırtısıydı.

Antik görünümüne rağmen Rama IV'ün hükümdarlığının iki yüzüncü yıl dönümünü anmak için 2004 yılında inşa edilen bu yer, iki ana alana ayrılmıştır. Birinci alan, yürüyerek ulaşılabilen tek stupayı içerir ve platformundan diğer stupaların yaklaşık yarısının güzel bir manzarası görülebilir. İkinci alan ise çeşitli boyutlarda yaklaşık iki düzine heykelin bulunduğu küçük bir Buda salonudur. Buradaki manzara biraz daha az etkileyici (veya en azından daha az çarpıcı) olsa da, yukarıda bahsedilen çınlama ve tıkırtılar daha belirgin ve ısrarcıdır.

Bulutlu gökyüzünün açılmasını beklerken Buda heykellerinin arasında olmak tuhaf bir deneyimdi. Ara sıra yerin titrediğini hissediyor ve başka birinin geldiğini sanıyordum, ama sadece ben gelmiştim.

Yaklaşık bir saat sonra, nihayet aşağı indiğimde, diğerlerini gördüm; neyse ki, neredeyse hiçbiri maske takmıyordu. Ünlü Tayland gülümsemesi, bir kumaş parçasıyla örtüldüğünde çok daha az belirgin, neredeyse görünmez oluyor.

Maskeli ya da maskesiz, Kuzey'de sevdiğim bir diğer şey de, yanlarından geçerken insanların size içtenlikle "Sawasdee" diye seslenmeleri ve berbat Taycanızı övdüğünüzde (ve siz de berbat Taycayla karşılık verdiğinizde) sizin kadar kahkahalarla gülmeleri.

Aşağıya indiğimde gökyüzü tamamen açılmıştı ve tüm frangipani ağaçlarının, meyve kabukları ve henüz dökülmemiş birkaç çiçek dışında, çıplak olduğunu fark ettim.

Gökyüzü Pagodası'ndan şehre döndüğümde, kaldığım pansiyonun İtalyan sahibiyle ilişkimin biraz gergin olduğunu fark ettim. Bu bana garip geldi, çünkü daha önce onun nefes kesen mülkünü her zaman coşkuyla övmüştüm.

Öğleden sonraki programım, bir seramik fabrikası, tarihi bir ev ve en az bir tapınak gibi rastgele birkaç turistik yeri içeriyordu; bir de (şaşırtıcı bir şekilde) daha zor bir görev vardı: önceki akşam Aroy One Baht'ta yediğim Tayland mutfağı karışımından sonra düzgün bir Lampang yemeği yemek.

Yerel bir Çinli-Taylandlı göçmenin ünlü "Tavuk Kasesi"nin hikayesini anlatan Dhanabadee Seramik Müzesi'nde, dalgın bir şekilde telefonumda bu eseri anlamanın anahtarını arıyordum.

Bunun yerine, web sitesi daha da üzücü bir gerçeği ortaya çıkardı. Tavsiye edilen restoranların çoğu Covid-19 nedeniyle kapalı olmakla kalmamış; görünüşe göre Lampang'ın en ünlü tapınağını da (anlaşılmaz bir nedenden dolayı modern şehir merkezinin neredeyse yarım saat dışında bulunuyor) kaçırmıştım çünkü şehir merkezini kendi başıma keşfetmiştim.

Kaelang'ın eski şehir merkezine giden köprüyü geçtiğimde, böyle bir yer tamamen gereksiz görünüyordu. Neredeyse 24 saat içinde antik bir şehirden başka ne keşfetmiştim ki?

Bu, yüzlerce ahşap direği veya mavi, sarı, yeşil ve kırmızı vitray pencerelerini gördükten sonra süslü ahşap evlerden sıkıldığım anlamına gelmiyor. Ya da stupalar, taş sütunlar ve geleneksel Kuzey Kore yol kenarı barınakları arasında dolaşırken, kurtarıcı Chao Nan Thip Chang efsanesi gibi önemli ayrıntıların farkına tesadüfen varmadığım anlamına da gelmiyor.

Kötü haber: Akşam yemeği için uygun bir restoran bulamadığım için, B planım (Aroy One Baht'a geri dönmek) görünüşe göre geçerliliğini yitirmişti. Restoran, sanki bir doğal afet sonrasında olduğu gibi mühürlenmişti ve giriş olarak kullanılan brandaya bir özür notu ("Salı günleri geçici olarak kapalıdır") yapıştırılmıştı.

İyi haber şu ki, bu durum beni otelime dönmeye zorladı ve otel sahibi Campari Portakal sipariş etmeye karar verdiğimde şaşırdı.

“Acı tadını sevmeyi ancak geçen yıl öğrendim,” diye açıkladım ve geçen yaz memleketine yaptığım son seyahati kısaca anlattım. “Ondan önce, sıkı bir Aperol tiryakisiydim.”

Gecikmeli ve nispeten kısa süren görüşmemiz, Lampang'da geçirdiğim iki güne özel bir anlam kattı. Üç gün kalmaktan vazgeçtiğimde zamanın beklediğimden daha hızlı geçtiğini de fark ettim.

Bu durum, sonunda bulduğum restorandaki biraz rahatsız edici atmosferi fazlasıyla telafi etti; oradaki personelin aşırı hevesi neredeyse umutsuz görünüyordu. Ancak Nampriknum iyiydi.

2022 yılındayız ve Tayland'ın fillere yönelik geçmişteki kötü muamelesi iyi belgelenmiş durumda; bu nedenle Lampang'daki fil barınağının bir hayvanat bahçesi olabileceği ihtimalini aklıma bile getirmedim.

Ancak, geldiğimde beni karşılayan iki fil zincirlenmişti. Sağ gözünde katarakt olan soldaki, kendi idrarının içinde duruyordu. Sağdaki daha genç, genel olarak daha iyi durumda ve sanırım daha temiz görünüyordu, ama o da benzer bir hüzün yayıyordu.

Pansiyon sahibiyle olan karşılaşmamı ve zamanla gelişen iyi ilişkiyi düşündüm ve bu kadar çok yaşam tecrübesine sahip birinin nasıl olup da vicdanen böyle bir yeri tavsiye edebileceğini merak ettim. Sonra birden aklıma geldi: Tayland'da geçirdiği otuz yıl onu gerçek bir Tay kadını yapmıştı.

Ahlaki görecelik, çeşitli seyahat tercihlerim ve seyahat tutkumun bana yaşattığı birçok sorundan biri değil.

Önümdeki manzarayı sessiz bir dehşetle izlerken, küçük bir kız çocuğu (muhtemelen benim kısa kollu tişörtümle aynı renkte tulum giyen genç fil bakıcısının kızı) dalgın bir şekilde video oyunu oynuyordu.

"Çifte cinayet!" diye tebrik etti bilgisayar sesi, onun bilgisizliğine karşılık. "Üçüncü cinayet!"

Bencilce bir şekilde, hayvanlara yakın olmayı, onlara en azından kısa bir süreliğine de olsa teselli sunmayı çok istememe rağmen, onlardan uzak durdum. Ama hiçbir dayanışma yoktu – bunu vicdanımla bağdaştıramazdım: sonuçta, bu gösteriyi izlemeye karar vermiştim.

Görünüşte banyo ve beslenmeyle ilgili olan, ancak gerçekte köleliğin orijinal halinin bir kutlaması olan korkunç bir gösteriydi; aksi takdirde güzel geçecek iki günün tatsız bir sonuydu.

Ayrılırken, merkezde beni karşılayan iki filin bulunduğu alana bir kez daha uğradım – bir kölenin sizi efendisinin evine ne kadar sıcak bir şekilde karşılayabileceği kadar sıcak bir karşılama olsa gerek. Zincirlenmiş halde dururken hortumlarını birbirine vurarak ve kuyruklarını sallayarak birbirleriyle iletişim kuruyor gibiydiler.

Keşke anlayabilseydim.

Lampang'ı ziyaretle ilgili daha sık sorulan sorular

Lampang'a günübirlik bir gezi yapmaya değer mi?

Lampang, Tayland seyahat planınıza uyuyorsa, en az birkaç gece geçirmeye kesinlikle değer. Büyüleyici, sakin eski şehir, Chiang Mai'de çoktan kaybolmuş ve Chiang Rai'de de yavaş yavaş yok olan daha sade, daha otantik bir dönemi çağrıştırıyor. Ayrıca, uygun fiyatlı, manzarası muhteşem ve yemekleri mükemmel.

Chiang Mai'den Lampang'a nasıl gidebilirim?

Lampang ile Chiang Mai'deki Arcade otobüs terminali arasında otobüsler nispeten düzenli olarak sefer yapıyor; iki şehir arasındaki tren seferleri ise biraz daha seyrek. Pazarlık yeteneğinize bağlı olarak, yaklaşık 1.500 baht karşılığında taksiyle de yolculuk ayarlayabilirsiniz (yolculuk iki saatten az sürüyor).

Lampang'da yapılacak neler var?

Tayland'ın kuzeyindeki diğer şehirler gibi Lampang da tapınaklarla dolu eski bir şehre, güzel bir nehre ve sayısız heyecan verici mekana sahip. Lampang'da özellikle sevdiğim şey ne mi? Şehir merkezi tamamen yürüyerek keşfedilebiliyor, bu da tüm turistik yerleri ve aktiviteleri kendi hızınızda keşfetmenizi sağlıyor.