Andaman-doop

'Deze pier is veel langer dan hij er vanaf de kust uitzag,' zuchtte mijn vriend WeiLe, terwijl we over de drijvende plastic blokken ploeterden die zich uitstrekten voorbij het mangrovemoeras aan de oostkant van Railay Beach. 'Het voelt alsof we al een uur aan het lopen zijn.'

De speedboot in de verte leek zich eerder te verwijderen dan dichterbij te komen, als een fata morgana. Zijn silhouet verdween bijna aan de horizon, die zelf wazig en vervaagd was door de hitte van het ochtendlicht.

Op dat moment verscheen er plotseling een andere boot die pal naast ons stopte. Een oudere Thaise man (die blijkbaar al die tijd in de buurt was geweest) liet zich ook ineens zien. "Ga naar Phi Phi," zei hij, wijzend. "Daar, daar!"

WeiLe, ikzelf en de ongeveer twaalf passagiers achter ons gingen haastig aan boord van het schip, wat verrassend was gezien de nonchalante manier waarop het personeel aan land ons had ingecheckt. Binnen een minuut of twee zaten we opeengepakt in het schip, eerst richting de brandende zon en vervolgens zuidwaarts, de open zee op.

Onze eilandhoppertocht door Thailand stond eindelijk op het punt van beginnen. Dit maakte me enthousiaster – en nerveuzer – dan je zou verwachten gezien mijn eerdere reizen door het koninkrijk.

Kijk, op een of twee uitzonderingen na heb ik eigenlijk nog nooit aan eilandhoppen in Thailand gedaan. Hoewel ik bijna alle bekende eilanden van het koninkrijk heb bezocht (inclusief bijna alle bestemmingen van deze reis), ben ik er nog nooit in één keer geweest, althans niet in de Andamanzee.

De "uitzonderingen" zijn nogal zwak: reizen naar de Trat-archipel (die minder een archipel is dan een moedereiland met haar kinderen) in 2010 en 2015; en mijn reis in 2022 naar Koh Tao, Koh Pha Ngan en Koh Samui, die simpelweg niet uitgebreid genoeg was om veelzijdig te zijn, hoewel het om andere redenen wel verhelderend bleek.

'Ik ben hier alleen voor het weekend geweest,' lachte ik tegen WeiLe terwijl ik de omstandigheden van mijn laatste bezoek aan Koh Phi Phi in 2017 uitlegde, dat ik had gecombineerd met twee nachten in Railay. 'Het was relaxed, hoewel het eerlijk gezegd na het hoogseizoen was, dus het was niet zo hectisch als nu.'

"Manisch" is waarschijnlijk een understatement. Vanaf het moment dat we de norse bewaker bij Tonsai Pier 50 baht per persoon betaalden, tot aan onze wandeling door het drukke stadscentrum op weg naar het beroemde uitzichtpunt van het eiland (dat nu uit drie uitzichtpunten bestaat en niet langer gratis is), voelde Phi Phi soms net zo druk aan als Silom of Sukhumvit in Bangkok, alleen met nog minder ruimte per persoon.

Ik bereikte uiteindelijk uitzichtpunt 2 (dat voorheen het enige was, voordat de overbodige uitzichtpunten 1 en 3 – die afwisselend te laag en te hoog zijn – werden gebouwd, vermoedelijk tijdens de pandemie) een paar minuten voor WeiLe.

Achteraf bezien had ik moeten gaan zitten – ik had me zo ingespannen dat ik duizelig werd; er was geen reling bovenaan, alleen een steile afgrond. In plaats daarvan maakte ik de foto's die ik bijna tien jaar eerder had gemist, toen ik zo vroeg was aangekomen dat de zon nog niet hoog genoeg stond om het water van de twee baaien van Phi Phi in zijn saffier- en jadegroene tinten te verlichten, maar het in plaats daarvan in een teleurstellend grijsgoud hulde.

WeiLe had op zijn beurt wijselijk het eerste uitzichtpunt herkend voor wat het was en was daar gaan zitten (meer kon men niet doen; het uitzicht was gewoon te beperkt) om zijn energie op te laden voordat hij zijn klim vervolgde. Toen hij uitzichtpunt 2 bereikte, leek hij helemaal niet moe; zijn stem klonk ook niet vermoeid.

Net als in Railay tijdens de vorige periode, draaiden onze twee dagen op Phi Phi (nou ja, mijn twee dagen op Phi Phi – ik kan niet zeggen hoe ze WeiLe hebben beïnvloed) ook om het volgen van een oud plan met een nieuwe en verbeterde richting: ik trakteerde mezelf op een privé-longtailboot om Pileh Lagoon en Maya Bay te bezoeken; ik nam de tijd om te ontspannen met een duik in het zwembad van een resort waar ik zeven jaar eerder nooit geld aan zou hebben uitgegeven.

Destijds nam ik een boot van Tonsai terug naar de Khlong Jilad-pier in Krabi-stad, waar ik de nacht doorbracht voordat ik halsoverkop terug naar Bangkok ging. Deze keer was ik echter (samen met WeiLe) op weg naar een plek waar we allebei nog nooit eerder waren geweest.

Het zal je misschien verbazen dat ik tot twee vrijdagen geleden nog nooit voet op Koh Lanta had gezet; het eiland geniet een bijna legendarische status onder backpackers (die tegenwoordig meestal ex-backpackers zijn) van mijn leeftijd, om nog maar te zwijgen van vrijwel elke andere reisblogger die ik ken.

Het probleem is dat het me nooit gelukt is om erheen te gaan toen ik nog een backpacker was of een beginnende blogger; het leek nooit te passen bij mijn andere eilandreizen in Thailand, omdat die bijna allemaal kort en op zichzelf staand waren, in tegenstelling tot deze reis die als parels aan elkaar geregen was.

Het is dan ook toepasselijk dat deze reis pas echt aanvoelde als eilandhoppen toen ik op Lanta aankwam, in plaats van verkennen, luieren of iets dergelijks.

(Het is misschien ook wel toepasselijk dat ik werd opgelicht door een songthaew-chauffeur bij Saladan Pier. "Uw hotel is ver weg," benadrukte ze, en ze zette me onder druk om 500 baht te betalen om achterop haar pick-up te klimmen. Die prijs is echt redelijk!)

Dit – mijn gevoel, niet de misleiding – is logisch, vooral achteraf gezien: Lanta was de derde van vijf tussenstops, het middelpunt van de reis. Maar om vele redenen bleek het ook het emotionele middelpunt van de reis te zijn.

Ten eerste, omdat Lanta weliswaar populair blijft bij backpackers, maar groot genoeg is om helemaal niet druk aan te voelen. Of zoals Thailand, tenminste niet volgens WeiLe.

"Ik heb bijna het gevoel dat ik weer in Maleisië ben," lachte WeiLe toen hij op zijn motor bij mijn resort aankwam (dat een paar kilometer van het zijne lag, aan de hoofdweg van Lanta, in het backpackersvriendelijke gebied tussen Long Beach en Khlong Kong Beach). Hij prees niet alleen het opvallend islamitische personeel en de esthetiek van het resort, maar ook hoe onopvallend zowel het strand als de zee waren naar Thaise maatstaven.

Het was waar: hoewel de Phi Phi-eilanden in de verte het geheel een onmiskenbaar Thais tintje gaven, verschilden de details van het strand nauwelijks van talloze andere stranden over de hele wereld, niet alleen in Maleisië. We hadden overal kunnen zijn. We hadden overal kunnen zijn.

Pas toen we op de motor stapten, begonnen we te zien wat ik toen als het unieke van Lanta beschouwde: wildere, meer afgelegen kustlijnen zoals Kantiang Bay en Bamboo Beach op de eerste middag; Chinese winkelpanden en een bizar kreeftenbeeld in de oude binnenstad van Lanta op de tweede ochtend.

De gastvrijheid was ook "uniek". "Het spijt me," zei de eigenaar van restaurant Fresh halfslachtig nadat de ober me een gerecht met gefrituurde kip en lente-uitjes had gebracht dat absoluut niet leek op de Penang-eendencurry die ik had besteld. "Helaas hebben we vandaag geen lychees meer."

Maar pas toen we terug waren op dat strand, dat overal had kunnen zijn, met flessen Chang-bier in de hand en een vriendelijk Duits stel dat we net hadden ontmoet en dat besloten had om de middag met ons door te brengen, beseften we de waarheid die mijn collega's en andere oudere millennials naar mijn idee al meer dan tien jaar wisten.

Lanta is een doek, geen schilderij. Haar bijzondere kwaliteit schuilt niet in wat je ontdekt als je haar verkent, maar in wat je in jezelf vindt.

Als Lanta een canvas is dat wacht op je olieverf en aquarelverf, dan is Koh Mook een Polaroidfoto die ongeduldig wacht om bewonderd te worden. Of in ieder geval geaccepteerd.

'Heb je gemerkt dat de mensen hier een beetje… chagrijnig zijn?' vroeg WeiLe op onze tweede van drie dagen, hoewel het toen al voelde alsof het aantal dagen een vergissing was geweest.

Mook was het eiland (althans van de eilanden die ik tijdens deze reis bezocht) dat ik in het verleden het verst weg had bezocht: in 2012, toen ik net in Thailand woonde en mijn zus overvloog voor haar eerste buitenlandse reis (en die reis is ze nog steeds).

We waren eigenlijk begonnen op het naburige eiland Koh Kradan, maar dat was veel te sober voor een meisje als Stephanie destijds; ze had het vijfsterrenresort Koh Mook Sivalai ontdekt en, tja, de rest is geschiedenis.

Maar in feite had ik, juist vanwege dit bijzondere aspect van mijn verhaal, geen achtergrondverhaal om op terug te vallen: we hadden vrijwel al onze tijd op het eiland doorgebracht in onze bungalow met zeezicht of op de smalle zandbank waarop het resort is gevestigd, en hadden verder geen enkele plek verkend.

'Ze zijn nogal chagrijnig,' beaamde ik, terwijl WeiLe en ik zwijgend op een terras zaten te wachten op ons avondeten, dat we al een eeuwigheid geleden hadden besteld bij een vrouw die minstens zo afstandelijk overkwam als het personeel van mijn zogenaamde resort (en volgens WeiLe ook van zijn hostel).

Ik wilde dit toeschrijven aan de toenemende toeristische groei op het eiland en het feit dat de meeste mensen het daar waarschijnlijk niet mee eens zijn, hoewel ik, gezien de beperkingen van mijn eerdere ervaringen, deze conclusie niet met zekerheid kon trekken.

Ondanks de aanwezigheid van de lokale bevolking was Mook, vanuit een puur toeristisch oogpunt, over het algemeen best aantrekkelijk. Toegegeven, mijn eerdergenoemde accommodatie, die geen echt resort was, lag in een stinkend moeras in plaats van aan het strand. Erger nog, bij eb kwam de stinkende modder onder de mangroven urenlang bloot te liggen, waardoor het geheel nog onaangenamer werd dan het al was.

Maar het lag iets verder weg van het beste strand van het eiland (Charlie Beach, ook wel Garnet Beach genoemd), waar WeiLe en ik op de eerste avond de zonsondergang meemaakten, terwijl er zoveel wietrook om ons heen dwarrelde dat ik er in ieder geval een lichte roes van kreeg.

De volgende dag, na een ochtendtrip naar Kradan (waar, zoals ik trots aan mijn zus vertelde, nu nog meer luxehotels waren dan op Koh Mook zelf – maar het hoofdstrand met het zwembad voelde nog steeds even afgelegen en dromerig aan), probeerden we de beroemde Smaragdgrot te bereiken.

Helaas vertelde de gangsterachtige parkwachter, die ons elk 200 baht in rekening bracht, ons niet dat de ingang van de grot geblokkeerd was door kwallen; niemand van ons wilde het risico lopen gestoken te worden om te zien wat ons binnen te wachten stond.

'Hij was niet chagrijnig,' lachte ik toen een lachende jonge vrouw mijn Margherita-pizza (die er, toegegeven, ongelooflijk realistisch uitzag) bracht. 'Hij was gewoon een oplichter.'

WeiLe's kipburger arriveerde kort daarna (gebracht door hetzelfde meisje, met dezelfde glimlach). Hij knikte instemmend en wendde zich tot de olifant in de kamer, die net wegging: "Misschien hebben we haar te snel beoordeeld?"

Achteraf kan ik met zekerheid zeggen dat de mensen die we op Koh Mook ontmoetten de meest onvriendelijke (of misschien gewoon de minst oneerlijke) waren die we tijdens ons eilandhoppende avontuur in Thailand zijn tegengekomen.

Wat me opviel toen de zon onderging, was dat WeiLe ineens meer op mijn kleine broertje leek tijdens de zomervakantie dan op een vriend aan de andere kant van de wereld die ik maar ongeveer één keer per jaar zie.

We hadden natuurlijk al eerder samen gereisd – in Vietnam en China, in zijn thuisland Maleisië, en in Bangkok en Taipei toen ik daar woonde – maar nooit zo lang. Of, om eerlijk te zijn, nooit zo vredig.

"Ik weet niet of het komt doordat je nu oud bent," plaagde WeiLe (die over zes maanden 33 wordt; ik ben net 39 geworden), "of gewoon omdat we in een meer ontspannen fase zitten. Maar het is zoveel prettiger om bij je in de buurt te zijn dan vroeger!"

Over ouder worden gesproken: in de jaren 90 raadde Vanessa Williams ons sterk aan om het beste voor het laatst te bewaren. Ik heb haar advies op deze reis opgevolgd, zij het onbewust.

'Ik kan me echt niet herinneren dat het ooit zo prachtig was,' hield ik vol tegen WeiLe, met open mond, terwijl we over het perfecte Sunrise Beach wandelden richting het zogenaamde North Point, dat door sommige Thai wordt beschouwd als het Thaise equivalent van de Malediven, omdat het nauwelijks boven de zee uitsteekt.

Vervolgens legde ik hem uit hoe ik begin 2015 een bliksembezoek aan het koninkrijk had gebracht met Dora (een andere reisvriendin van mij, die ik al heel lang ken) (haar eerste reis) en hoe ik eigenlijk teleurgesteld was over zowel de stranden als het eiland zelf.

"Als je dit al fantastisch vindt," zei WeiLe (die slechts enkele maanden eerder nog op Lipe was geweest), terwijl hij in het kristalheldere water dook waardoor de golven bij Koh Kradan leken op de Chao Phraya-rivier die door Bangkok kronkelt, "wacht dan maar tot we er morgen heen gaan."

Hij wees naar Koh Adang, waar een berg met meerdere toppen boven een ongerept, door dennenbomen beschaduwd strand uittorende.

De volgende ochtend, toen ik vanaf Adangs uitkijkpunt naar North Point keek, was ik het wel met hem eens, al was het maar omdat het gewoonweg fantastisch was om Lipe vanuit vogelperspectief te zien.

'Zie je hoe prachtig het eruitziet, omlijst door deze sagopalm?' vroeg ik aan WeiLe, die minstens net zo enthousiast foto's maakte als ik, terwijl de meeste anderen gewoon aan het ontspannen waren en van het moment genoten.

Nou ja, vrij normaal. Een van hen, een bleke Duitser, zei dat ik de "verkeerde schoenen" droeg, wat dat ook moge betekenen. Hij was niet bepaald blij toen ik hem vertelde dat ik tien minuten eerder dan hij de top had bereikt, terwijl ik slippers droeg en hij dure (en afzichtelijke) wandelschoenen aan had.

Niet dat een van ons aan die persoon dacht toen we aankwamen op wat ik nog steeds gewoon Pine Beach noem. Eigenlijk dacht ik alleen maar aan hoe vreemd koud ik het had, ondanks de felle zon en de verzengende hitte.

Ik voelde me bijna koortsig, dacht ik, zelfs nadat ik uit het water was gekomen. Ik probeerde de "Geboorte van Venus" na te bootsen door een zelfportret te maken – vanuit de zee naar een ander, Maldivisch-achtig zandstrand in de buurt, een soort doop op de Andamanzee. Uiteindelijk schreef ik het toe aan de vermoeidheid van de wandeling.

Toen ik eindelijk in slaap viel, had ik zo'n hoge koorts dat ik 30 minuten onder een warme douche moest zitten om het warm genoeg te hebben om naar bed te gaan. Gelukkig kon ik, voordat ik echt ziek werd, nog één laatste maaltijd nuttigen met WeiLe, die de volgende ochtend de veerboot naar Langkawi nam – net toen ik met de speedboot terug naar het Thaise vasteland ging.

Ik was ook dankbaar dat van de vele hallucinaties die zogenaamd door de koorts werden veroorzaakt, er geen enkele was die me liet fixeren op mijn aanstaande scheiding van mijn dierbare vriend, die op dat moment een nog integraler onderdeel van mijn 'echte leven' leek te zijn dan in Lanta of zelfs in Mook.

Die gedachte stemde me diep bedroefd; sterker nog, tot ik ziek werd, was ik gewoon zo druk geweest dat ik er geen energie voor had gehad om erover na te denken.

Hetzelfde bleek de volgende ochtend het geval toen we op het zuidelijk georiënteerde Pattaya Beach in Lipe zaten en ik me realiseerde dat ik binnen tien minuten aan boord van mijn boot moest zijn, precies op het moment dat WeiLe moest beginnen met zijn internationale check-in. Er zou geen tijd zijn voor tranen of zelfs een fatsoenlijk afscheid, alleen een snel en onceremonieel vaarwel.

Een korte omhelzing van slechts enkele seconden kon natuurlijk geen recht doen aan de bijna twee weken van kameraadschap en de gezamenlijke ontdekkingstocht, maar in dit geval moesten we het ermee doen.

Een paar dagen na het einde van de reis had ik een videogesprek met WeiLe. Het was de eerste keer sinds die tijd dat we elkaar in het echt zagen, wat me aanvankelijk niet vreemd leek, totdat de verbinding tot stand kwam. Plotseling was mijn dierbare vriend – mijn trouwe reisgenoot gedurende twaalf dagen, op het strand en op volle zee – slechts een pixel en een frequentie.

Maar ik was erg blij om te zien hoe gelukkig we allebei nog steeds waren, ook al waren alle momenten die we net hadden meegemaakt nu verdrietig en slechts herinneringen.

Samen dwaalden we over de eens zo eenzame paden van onze herinneringen in Railay en Phi Phi; in Lanta creëerden we compleet nieuwe paden. We klaagden over de chagrijnigheid van de lokale bevolking en de alomtegenwoordige kwallen op Koh Mook, en werden zo diep verliefd op Lipe (of in ieder geval op mij) dat ik er misselijk van werd. (Gelukkig niet zo erg dat ik uiteindelijk in tranen uitbarstte.)

"Ik wou dat iedereen zich zo kon voelen," zei WeiLe, waarmee hij het perfect samenvatte, hoewel hij hardop toegaf dat hij betwijfelde of hij het wel goed had verwoord. "Alles was perfect. Niet in de zin van 'perfect' perfect, maar perfect menselijk."

Ik wilde iets toevoegen, niet om hem te overtreffen of te corrigeren, maar om mijn diepe instemming op een constructieve en aanvullende manier te uiten. In plaats daarvan luisterde ik gewoon en glimlachte, zo subtiel als Botticelli's Venus.