เช้าวันอังคาร ฉันถามตัวเองหลายคำถาม

ยังมีเวลาเหลือสำหรับกาแฟและครัวซองต์ไหมนะ? ฉันเช็คโทรศัพท์: ตอนนี้ 6 โมงเช้าแล้ว พนักงานต้อนรับบอกฉันเมื่อคืนก่อนว่ารถจะมารับตอน 6:30 ฉันไปที่ร้านเบเกอรี่ฝรั่งเศสและพบว่าพวกเขาไม่เพียงแต่สั่งนำเข้าขนมปังและขนมอบจากยุโรปเท่านั้น แต่ยังไม่ตรงต่อเวลาอีกด้วย รถของฉันมาถึงในที่สุดหลัง 7 โมงเช้า ท้องฉันร้องจ๊อกๆ ทันทีที่ขึ้นรถ

ฉันแต่งตัวไม่เหมาะสมหรือเปล่า? ฉันใส่เสื้อแขนสั้นที่ใหญ่เกินไปสำหรับตัวเอง ทับกางเกงขาสั้นที่สั้นเกินไปจากฤดูร้อนที่แล้ว และรองเท้าแตะ Havaianas แต่ในอีกด้านหนึ่ง ลมที่พัดผ่านด้านหลังรถสองแถวทำให้รู้สึกหนาวกว่าที่เป็นจริงมาก พระอาทิตย์กำลังจะขึ้นแล้ว

ฉันขอหาอะไรกินได้ไหมคะ? คนขับบอกเราว่าจะออกเดินทางเวลา 8:30 น. ทั้งๆ ที่เขาให้โน้ตไว้ว่า 7:30 น. ขณะที่ฉันยืนต่อแถวอยู่หลังนักท่องเที่ยวคนอื่นๆ ในร้านค้าท้องถิ่นเพื่อซื้อขนมปังบาแกตต์ที่ดูไม่น่ากินสักถุง เขาก็รีบพาพวกเราทุกคนไปยังท่าเรือ ซึ่งเราต้องลงบันไดคอนกรีตที่ดูโทรมๆ กว่าสองโหล

ฉันคิดอะไรอยู่กันแน่? ทันทีที่ขึ้นเรือ – ซึ่งออกตรงเวลา 8:30 น. – ฉันก็เริ่มสงสัยในการตัดสินใจเดินทางกลับประเทศไทยด้วยวิธีนี้ เรือสกปรกและคับแคบ ที่นั่งบุด้วยวัสดุที่นุ่ม (และขึ้นรา) และเห็นได้ชัดว่ามาจากรถยนต์เก่า แม้ว่านักท่องเที่ยวและคนท้องถิ่นจะสุภาพและมีมารยาท แต่กลุ่มชาวจีนแผ่นดินใหญ่ (สันนิษฐานว่าเป็นแรงงานในประเทศเพื่อแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากร) กลับตะโกนเสียงดังมากจนฉันแทบไม่ได้ยินเสียงเพลงจากโทรศัพท์มือถือราคาถูกของพวกเขาเลย

ตอนนี้เปลี่ยนใจไม่ทันแล้วหรือเปล่า? ฉันรีบหาข้อมูลเที่ยวบินอย่างเร่งรีบ – มีเที่ยวบินจากหลวงพระบางไปดอนเมืองราคาเท่ากับเที่ยวบินขาไป แต่โชคไม่ดีที่เราต้องไปแล้ว

ในเที่ยวบินจากประเทศไทยไปลาว เครื่องบินเกิดขัดข้องก่อนเวลาออกเดินทางไม่นาน ดูเหมือนว่าเราจะไม่สามารถขึ้นบินได้ด้วยซ้ำ

ขอถามอีกคำถามหนึ่งค่ะ ฉันควรอยู่ที่นี่ต่อดีไหมคะ?

หลังจากเครื่องลงจอดที่หลวงพระบาง หลังจากได้รับไฟเขียวจากกรุงเทพฯ แล้ว บอกตามตรงว่าผมไม่ค่อยตื่นเต้นเท่าไหร่ แม้จะเดินทางในช่วงฤดูแล้ง แต่บริเวณโค้งแม่น้ำโขงที่เมืองตั้งอยู่กลับปกคลุมไปด้วยไอน้ำหนาทึบ นอกจากเที่ยวบินล่าช้าแล้ว ยังมีคิวตรวจวีซ่ายาวเหยียด และผมยังต้องไปต่อคิวแยกต่างหากเพื่อตรวจคนเข้าเมืองทางภาคเหนืออีกด้วย

ในทางกลับกัน เมฆหนาทึบก็มีข้อดีอยู่บ้าง ถึงแม้ว่าตอนที่ฉันเช็คอินและล้างหน้าล้างตา พระอาทิตย์กำลังจะตกในอีกไม่กี่นาทีข้างหน้า ก็ไม่เป็นไร เพราะอย่างไรก็คงไม่มีพระอาทิตย์ตกอยู่ดี ที่จริงแล้ว สิ่งที่ฉันต้องการถ่ายรูปในเย็นวันนั้น (ตลาดกลางคืนชื่อดังของเมือง ซึ่งเป็นสถานที่เดียวที่ฉันยังจำได้จากทริปเมื่อ 14 ปีก่อน)... ก็เปิดหลังจากมืดแล้ว

ขณะที่ฉันยืนอยู่ที่เชิงเขาภูสี ตั้งขาตั้งกล้อง ฉันพยายามนึกถึงการมาเยือนครั้งก่อน ซึ่งเกิดขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์หลังจากก้าวสำคัญที่จุดประกายให้ฉันเริ่มต้นเขียนบล็อกท่องเที่ยวเป็นครั้งแรก ครั้งนั้นฉันพักอยู่ที่ไหนนะ?

ฉันรู้ว่าฉันเดินทางกับคาเลและแอมเบอร์ คู่สามีภรรยาจากรัฐอาร์คันซอที่เคยสอนภาษาอังกฤษในประเทศที่ใช้ภาษาจีนเช่นกัน เรามาถึงในเวลาใกล้เคียงกัน แต่เป็นการเดินทางทางบกสองวันจากเวียดนาม แทนที่จะเป็นการบินระยะสั้น

แอมเบอร์เคยบอกฉันด้วยน้ำเสียงเรียบเฉยว่า เคเลอยากประหยัดเงิน ฉันสงสัยว่าเธออาจจะยอมบินจากฮานอยถ้าฉันคะยั้นคะยอเธอมากกว่านี้ การเดินทางนั้นลำบากมาก แม้แต่สำหรับร่างกายที่แข็งแรงของฉันในวัย 25 ปี ประเทศลาวกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างมาก จนฉันประหลาดใจที่มันยังดูยากจนเหมือนเดิมในปัจจุบัน

นอกจากนั้นล่ะ? ไม่เลย ฉันจำอะไรไม่ได้เลย ยกเว้นก็แต่ว่า "เครื่องดื่มปั่นผลไม้" ชื่อดังของเมืองนั้นทำให้ฉันอาหารเป็นพิษอย่างรุนแรงที่สุดในชีวิต

“ไม่ครับ” ผมยิ้ม ส่ายหัว และโบกมือให้กับหญิงสาวแต่ละคนที่ยื่นให้ผม ขณะที่ผมเดินกลับโรงแรมเมื่อจบงานในตอนเย็น

ขณะที่ผมดูพิธีบิณฑบาตในเช้าวันรุ่งขึ้น ผมก็ตระหนักอย่างเจ็บปวดว่าผมแทบไม่ได้ซึมซับอะไรเลยจากช่วงสองสามวันที่ผ่านมาในหลวงพระบาง ผมจำอะไรไม่ได้เลยเกี่ยวกับขบวนแห่ แม้ว่าตลอดหลายปีที่ผ่านมาผมจะเชื่อมั่นว่าผมได้เห็นมันแล้วก็ตาม ขณะเดินไปตามถนนสากไกรและผ่านวัดเสนสุฆราม ผมก็สงสัยว่าผมโกหกตัวเองเกี่ยวกับความสำคัญของวันเหล่านั้นมาโดยตลอดหรือเปล่า

“ข้าวสำหรับพระสงฆ์เหรอคะ?” หญิงคนหนึ่งถามฉันขณะที่ฉันเดินช้าๆ พลางนึกภาพขบวนแห่ ฉันเพียงแค่ยิ้มให้เธอแล้วหยิบกล้องออกมา เธอยิ้มตอบ เห็นได้ชัดว่าเธอเข้าใจ ตอนนั้นยังมืดพอที่จะเห็นดาวได้ ครั้งที่แล้วสว่างกว่านี้ไม่ใช่เหรอ? อย่างน้อยดาวก็หมายความว่าวันนี้จะไม่มืดครึ้ม

ก่อนที่ฉันจะคิดอะไรไปมากกว่านี้ ฉันก็สังเกตเห็นแสงสีส้มวาบขึ้นมาจากมุมขวาไกลๆ ส่องสว่างเจิดจ้าแม้ว่าแสงบนขอบฟ้าจะสลัว เหล่าพระสงฆ์เริ่มเคลื่อนไหวแล้ว

ตอนแรก ผมลองถ่ายภาพด้วยเลนส์ 100 มม. ที่รูรับแสงกว้างที่สุด (f/2.8) แม้จะใช้ ISO 640 ก็ยังมืดเกินไปสำหรับภาพที่คมชัด ดังนั้นผมจึงเปลี่ยนไปใช้เลนส์ 35 มม. และถ่ายภาพแบบเปิดรับแสงนานๆ—ผมชอบไอเดียของควันสีส้มที่ลอยขึ้นมาจากใต้ขมับ—โดยใช้รีโมทชัตเตอร์ ความคิดก็คือ หลังจากถ่ายไปสักสองสามภาพ แสงสว่างก็จะเพียงพอที่จะเข้าไปใกล้ขึ้นและถ่ายภาพให้คมชัดขึ้นได้

และแล้วมันก็เกิดขึ้น แม้ว่าทุกอย่างจะจบลงอย่างรวดเร็วเสียจนพระสงฆ์รูปสุดท้ายก็หายไปหมดแล้วก่อนที่ฉันจะได้ถ่ายรูปครบตามที่ต้องการ ฉันนั่งลงในร้านเบเกอรี่ (ซึ่งฉันไปไม่ได้ในวันรุ่งขึ้นเพราะต้องรอเรือ) ฉันรู้สึกราวกับว่าเพิ่งออกมาจากโบสถ์

ฉันรู้สึกเหมือนได้สัมผัสประสบการณ์เต็มวันแล้ว ทั้งๆ ที่เพิ่งจะก่อน 7 โมงเช้าเล็กน้อย ที่จริงแล้ว ยังมีอีกสามสิ่งที่สำคัญที่ฉันยังต้องทำ คือ ปีนเขาภูสี เยี่ยมชมน้ำตกกวางสีและสวนผีเสื้อที่มีชื่อเสียง และข้ามแม่น้ำโขงเพื่อปีนขึ้นไปบนวัดแห่งหนึ่งทางฝั่งเหนือ ซึ่งฉันหวังว่าจะได้ชมทัศนียภาพมุมกว้างของหลวงพระบางจากที่นั่น

ภูเขาภูสี ซึ่งผมไม่ได้ปีนขึ้นไปจริง ๆ หลังจากขึ้นบันไดขั้นที่สามจากทั้งหมดหกขั้นและผ่านรูปปั้นพญานาคขนาดใหญ่ไปแล้วนั้น ทำให้ผมผิดหวัง ต้นไม้ด้านล่างยอดเขานั้นหนาแน่นมากจนแทบมองไม่เห็นทิวทัศน์ใด ๆ ระหว่างทางลง มีรูปปั้นพญานาคอีกตัวหนึ่งและพระพุทธรูปอีกครึ่งโหล ซึ่งผมพบว่าสิ่งเหล่านี้ดูน่าสนใจกว่าทัศนียภาพใด ๆ เสียอีก

“มันสวยงามมาก” ฉันอธิบายให้พนักงานต้อนรับในสวนผีเสื้อฟัง เมื่อเขาถามความคิดเห็นของฉันเกี่ยวกับน้ำตกกวางสี “แต่ก็ค่อนข้างคล้ายกับน้ำตกอื่นๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ฉันเคยเห็นมา” เขาพยักหน้า แล้วพยายามขายแพ็กเกจตั๋วให้ฉัน ซึ่งรวมถึงพายแอปเปิลชิ้นหนึ่งที่ครอบครัวของเขา (เขาเป็นชาวดัตช์) อบสดใหม่ในวันนั้น

ฉันพยายามบอกเขาด้วยว่าฉันรักผีเสื้อมากแค่ไหนตั้งแต่เด็ก และตั้งตารอที่จะไปเยี่ยมชมสวนมากแค่ไหน แต่เขาก็ไม่ค่อยสนใจเท่าไหร่เช่นกัน

ฉันนึกภาพพวกมันโบยบินอยู่รอบตัวฉันขณะที่ฉันปีนบันไดไม้เก่าๆ ขึ้นไปยังวัดชมพู่ จุดชมวิวของที่นั่นรกทึบไม่แพ้จุดชมวิวที่ภูสีเลย นั่นไม่ได้หมายความว่าฉันมองไม่เห็นอะไรเลยจริงๆ มีเพียงแม่น้ำเท่านั้นที่ถูกบดบัง แต่ฉันก็อดสงสัยไม่ได้ว่าการเดินทางครั้งนี้คุ้มค่าหรือไม่

(โชคดีที่สามีของหญิงคนนั้นที่บอกราคาตั๋วเข้าวัด 20,000 กีบ มีเรือเป็นของตัวเอง ทำให้ฉันสามารถข้ามแม่น้ำไปได้โดยไม่ต้องเดินกลับไปยังท่าเรือหลักอีก 2 กิโลเมตร)

เช่นเดียวกับช่วงเวลาที่ผมอยู่ในหลวงพระบาง การเดินทางด้วยเรือช้าๆ นั้น – เมื่อเรือเริ่มเร็วขึ้น – ก็ค่อนข้างสงบ ในที่สุดคนงานชาวจีนก็หลับไป ดวงอาทิตย์อยู่สูงและร้อนจัดจนผมรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องไร้สาระที่จะคิดว่าผมเคยรู้สึกหนาวมาก่อน

ผมไม่แน่ใจว่าเป็นเพราะการล่องลอยของเรือไม้เก่าๆ บนผิวน้ำขุ่นๆ ของแม่น้ำโขง หรืออาจเป็นเพราะเบียร์ลาวสองแก้วใหญ่ที่ผมดื่มไป แต่การเดินทางไปปากเบงผ่านไปอย่างรวดเร็ว มันสงบสุข แม้กระทั่งงดงาม ผมคงโกหกถ้าบอกว่าอยากให้มันไม่มีวันจบ แต่ผมเป็นคนแรกที่ลุกขึ้นยืนเมื่อเรือเทียบท่า และเป็นชาวต่างชาติคนแรกที่ลงจากเรือ

“ผมอยากทำเรื่องนี้ให้เสร็จก่อนที่จะสายเกินไป” มิทช์ ชายชาวอังกฤษคนหนึ่งกล่าวหลังจากที่เราออกเดินทางในวันที่สอง เราโชคดีที่ได้เรือที่ดีกว่า เรือลำนั้นไม่มีคนงานชาวจีนอยู่บนเรือด้วย

ฉันขอให้เขาอธิบายเพิ่มเติม เขาดูเหมือนจะมีอายุราวๆ เดียวกับฉัน เขาหมายความว่าอย่างไร คนวัยกลางคนอย่างพวกเราอาจจะไม่สามารถเดินทางแบบประหยัดได้อีกต่อไปในไม่ช้าใช่ไหม หรือเขากำลังวางแผนที่จะสร้างครอบครัวหรือประกอบอาชีพที่ทำให้มีเวลาว่างน้อยลง?

“เขื่อนเหล่านั้น” เขาอธิบาย “คุณก็รู้ โรงไฟฟ้าพลังน้ำที่เป็นที่ถกเถียงกันน่ะ พวกมันกำลังจะเริ่มใช้งานในเร็วๆ นี้ และในไม่ช้าทุกอย่างก็จะถูกน้ำท่วม ผมคิดว่าเรือก็คงแล่นไม่ได้อีกต่อไปแล้ว”

ทันใดนั้น เมื่อฉันหวนนึกถึงความเยาะเย้ยถากถางที่ฉันมีอยู่เมื่อเช้าก่อน ฉันก็รู้สึกละอายใจเกือบจะทันที โอกาสดีๆ ที่อาจจะไม่มีอีกแล้วในอีกหนึ่งปีข้างหน้าได้ปรากฏขึ้น และสิ่งที่ฉันรู้สึกได้มีเพียงความโกรธ ฉันทำได้เพียงมองโลกในแง่ดีว่าตัวเองมีสิทธิ์ได้รับสิ่งนี้

ฉันไม่ได้เป็นแบบนั้นเลยในปี 2010

มิทช์ ซึ่งบอกกับฉันหลังจากที่เราคุยกันไม่นานว่าเขาไม่ได้ใช้งานโซเชียลมีเดีย ไม่ใช่คนเดียวที่ฉันได้พบปะพูดคุยในวันนั้น ยังมีซิโมนและอาลี (ทั้งคู่มาจากสวิตเซอร์แลนด์ โดยซิโมนอยู่ฝั่งเยอรมัน และอาลีอยู่ฝั่งฝรั่งเศส) และชายหนุ่มชาวแคนตาเบรียรูปงามคนหนึ่งซึ่งฉันจำชื่อเขาไม่ได้ เขาบอกชื่อฉันแล้ว แต่ฉันเหนื่อยเกินกว่าจะฟัง และก็หยิ่งเกินกว่าจะขอให้เขาพูดซ้ำอีกครั้ง

ฉันให้ชื่อเว็บไซต์ของฉันกับซิโมนและชาวสเปนคนนั้น แต่ไม่ได้ยืนยันที่จะแลกเปลี่ยนบัญชีอินสตาแกรมกัน หรือแม้แต่จะเพิ่มกันเป็นเพื่อนในเฟซบุ๊ก ซึ่งเป็นทางเลือกเดียวที่มีเมื่อ 14 ปีก่อน ยอมรับว่าฉันยังติดต่อกับคาเลและแอมเบอร์อยู่ (ซึ่งตอนนี้เลิกกันแล้ว) แต่การติดต่อทางดิจิทัลของเรานั้นไม่จำเป็นอีกต่อไปแล้ว เราไม่ได้คุยกันมาหลายปีแล้ว

หลังจากข้ามพรมแดนมากับเพื่อนๆ ในปีนี้ เราเบียดกันขึ้นรถบัสเก่าๆ ที่พาเราไปถึงเชียงรายได้เร็วกว่าที่ Google Maps บอกไว้มาก การบอกลากันที่สถานีขนส่งหมายเลข 1 นั้นสั้นและห่างเหินกันอย่างน่าประหลาดใจ ฉันคิดว่าอย่างน้อยสักคนคงจะใช้บล็อกของฉันขอคำแนะนำ แต่ไม่มีใครแสดงออกว่าเราจะเจอกันอีก หรือแม้แต่พยายามติดต่อกัน มีเพียงคำอวยพรและกอดกันอย่างรวดเร็วเท่านั้น

ชั่วขณะหนึ่ง ฉันคิดที่จะเขียนจดหมายไปหาคาเลและ/หรือแอมเบอร์เพื่อเล่าประสบการณ์นี้ให้พวกเธอฟัง ฉันจำได้ว่าเราเคยคุยกันเรื่องที่จะทำสิ่งนี้ด้วยกันก่อนที่ฉันจะป่วยหนักอย่างที่กล่าวไปแล้ว

ไม่ ฉันยิ้มให้กับตัวเองแล้วเดินออกไปในความมืดไปยังโรงแรมของฉัน

เมื่อฉันตื่นนอนในเช้าวันศุกร์ ฉันพบว่าคำถามหลายข้อของฉันได้รับคำตอบแล้ว – และฉันไม่ได้หมายถึงคำถามเล็กๆ น้อยๆ ที่ฉันถามขณะรอเรือข้ามฟากจากลาวไปไทย หรือรายละเอียดปลีกย่อยของการเดินทางไปหลวงพระบางในปี 2010

เมื่อคืนก่อน ฉันได้ชมพระอาทิตย์ตกดินเบื้องหลังรูปปั้นเจ้าแม่กวนอิมขนาดใหญ่ที่วัดห้วยปลากัง นี่เป็นการมาเยือนครั้งที่สามของฉัน แต่เป็นครั้งแรกนอกฤดูฝน ในที่สุด ฉันก็ได้เห็นดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงเจิดจ้าลับหายไปหลังเนินเขาที่อยู่ไกลออกไป ขณะที่ฉันมองออกไปนอกหน้าต่างชั้นที่เก้าของเจดีย์เก้าชั้น ซึ่งอยู่ติดกับพระพุทธรูปหญิง (อย่างที่บางคนเรียกผิดๆ)

ฉันนึกย้อนกลับไปถึงความลังเลใจในตอนแรก ไม่ใช่แค่ว่าฉันควรจะไปล่องเรือในแม่น้ำโขงดีหรือไม่ แต่ยังรวมถึงว่าฉันจะเดินทางขึ้นเหนือมาได้จริง ๆ หรือเปล่า มันคงง่ายมากที่จะอยู่แต่ในเมืองหลวงที่แสนสะดวกสบายของฉันต่อไปอีกหนึ่งสัปดาห์จนกว่าจะถึงเที่ยวบินไปกระบี บางทีฉันอาจจะยกเลิกทัวร์เที่ยวเกาะสิบสองวันแล้วบินกลับสหรัฐอเมริกาหลังจากใช้เวลาห้าสัปดาห์ห่างจากคนที่ฉันรักทั้งหมด เพียงเพื่อจะได้เดินเล่นในกรุงเทพฯ ราวกับว่าฉันยังอยู่ที่นั่น

ขณะที่ฉันจดจ่ออยู่กับการบันทึกภาพพระอาทิตย์ตกและเศษเสี้ยวสีสันที่มันทิ้งไว้เบื้องหลัง – คล้ายกับที่ฉันคลั่งไคล้ขณะชมพิธีบริจาคทานเมื่อหลายวันก่อน – ฉันก็ตระหนักได้ถึงคำตอบของฉัน: ลอง; ดิ้นรน; แสร้งทำ; ไล่ตาม; วิ่ง; ลองทำทุกอย่างและหวังว่าบางส่วนจะประสบความสำเร็จ

ฉันไม่ควรยกเลิกอีกต่อไปแล้ว—ฉันไม่ควรคิดที่จะยอมแพ้แม้แต่สักครู่เดียว—เพราะคำตอบของทุกคำถามที่ฉันถามนั้นเหมือนกัน ฉันจะไม่มีวันหยุดสร้างร่องรอย ค้นหาเส้นทางของตัวเอง หรือเล่าเรื่องราวของฉัน ไม่ว่าฉันจะสร้างร่องรอยไว้มากแค่ไหน บุกเบิกเส้นทางด้วยมีดพร้ามากแค่ไหน หรือเขียนหนังสือมากแค่ไหน ฉันจะไม่มีวันหยุด—ฉันไม่มีวันหยุดได้

และตอนนี้ฉันก็ออกเดินทางอีกครั้ง เหมือนเรือลำเล็กที่ออกเดินทางทุกเช้าและฝ่าฟันกระแสน้ำขึ้นไปอย่างยากลำบาก