Z Wat Traimit, tak zwanej „Marmurowej Świątyni”, górującej wysoko nad chińską dzielnicą Bangkoku, dobiegały śpiewy, ale nie było tam ani jednego wiernego, który by je usłyszał. Niebo na zachodzie było czarne, jak ten nowy odcień czerni, który niedawno opracowali naukowcy. Wiecie, ten, który pochłania 99,9% światła widzialnego.

A jednak nie zniechęciłem się: postanowiłem odwiedzić Tajlandię w porze deszczowej – i dać z siebie wszystko. Nawet ulewa jak czarna dziura nie była w stanie mnie powstrzymać.

Nie znaczy to, że byłem na ważnej misji, przynajmniej nie w tamtym czasie. Moja fotograficzna wyprawa przez część miasta, którą znam bardzo dobrze, była tylko zapowiedzią, nie wspominając o tym, że nie chciałem poddać się jet lagowi (przyleciałem zaledwie dzień wcześniej).

Nawet deszcz, który w końcu spadł z nieba, nie spełnił obietnic. Ulewa trwała tylko kilka minut, które spędziłem pod solidną markizą, bawiąc się ustawieniami aparatu.

Wręcz przeciwnie, byłem jeszcze bardziej podekscytowany widząc neonowe światła Yaowarat Road odbijające się w coraz bardziej gładkim jak lustro asfalcie.

Jednak gdy komary zaczęły mnie gryźć w kostki (w oszołomieniu zapomniałam zastosować DEET, który kupiłam z myślą o wyjeździe w sezonie dengi), zaczęłam się zastanawiać, czy na pewno przemyślałam swoją decyzję.

Następnego ranka, kiedy musiałem zabić czas do wyjazdu o godzinie 11:00 z Don Mueang do Loei na wiejskich terenach północno-wschodniej Tajlandii, moje wątpliwości się nasiliły.

Rozważałem ogólną koncepcję odwiedzenia odległej północno-wschodniej prowincji, nie wnikając w szczegóły (bo jak trudne może być zwiedzanie takiego miejsca?). Dopiero kilka godzin przed wyjazdem zdałem sobie sprawę, że popełniłem błąd (wśród innych błędów) rezerwując hotel w samym miasteczku Loei.

Wychodząc z hotelu, żeby iść do samochodu – hotelu, w którym nocowałem już tyle razy, że straciłem rachubę – zauważyłem w recepcji tabliczkę. „Hotel zamknięty z powodu remontu 1 sierpnia” – głosił napis, bez żadnych dodatkowych informacji. „Dziękujemy za wizytę”. (Uwaga: Dla osoby piszącej te słowa: dzisiaj jest 23 lipca).

Dobra wiadomość jest taka, że ​​podróż na nieco zaniedbane lotnisko w Bangkoku przebiegła znacznie szybciej niż zwykle, co dało mi okazję do skorygowania planów podróży.

Zamiast zatrzymywać się w jednym miejscu i jechać nawet 12 godzin dziennie, aby dotrzeć do dwóch miejsc, które pierwotnie zainspirowały mnie do wyruszenia w tę podróż (więcej na ten temat za chwilę), postanowiłem przejechać ósemkę przeciwnie do ruchu wskazówek zegara przez ten region i spędzić noc mniej więcej na szczycie każdej ósemki.

Byłem zaskoczony, gdy odebrałem moją Toyotę, lokalny model, na lotnisku Loei („To zupełnie nowy samochód” – zapewnił mnie agent, co nie było prawdą), jak natychmiast zostałem pochłonięty atmosferą tego miejsca, nawet biorąc pod uwagę oczekiwania, jakie wzbudził we mnie dramatyczny widok bujnej, pokrytej chmurami krainy z samolotu.

Na początku to miejscowi sprzedawali fuksjowe rambutany za swoimi szkarłatnymi namiotami. Potem pojawiły się coraz częstsze znaki „Elephant Crossing”. A w końcu można było zauważyć, jak głęboko czerwona – wręcz fioletowa – była gliniasta gleba.

Ze Wat Somdet Phu Ruea, gdzie mnisi pomalowali jaskrawą złotą farbą głaz ledwo trzymający się zbocza, na którym zbudowano świątynię, wydawało się, że niebo może się otworzyć w każdej chwili, chociaż nie spadła na nie ani jedna kropla.

Kierując się na południe w stronę dzielnicy Dan Sai, gdzie planowałem odwiedzić muzeum poświęcone festiwalowi Phi Ta Kon (na którym właśnie się zatrzymałem), uświadomiłem sobie, że jaskrawo pomalowane drewniane maski przypominają maski Namahage z prefektury Akita w Japonii.

(Oczywiście, semantycznie te dwa święta mają ze sobą niewiele wspólnego. Phi Ta Kon to buddyjskie święto ku czci przodków, a Namahage mają na celu edukację niegrzecznych dzieci i poprawę ich zachowania.)

Była już godzina 15:00 i wkrótce drzewa rambutanu ustąpiły miejsca smoczemu owocowi. Ścieżka, którą pokonywałem w drodze do prowincji Phetchabun (oddzielającej Loei od Chaiyaphum), była tak gęsta, że ​​nie widziałem już w ogóle gleby.

Ostatecznie dotarcie do mojego odległego motelu zajęło mi prawie pięć kolejnych godzin, co szczerze mówiąc sprawiło, że zwątpiłem, czy moja zmiana planów była dobrym pomysłem. Z drugiej strony, byłem zbyt wyczerpany podróżą (a zwłaszcza przedłużającym się jet lagiem), żeby się nad tym za bardzo rozwodzić.

Poprzedniego wieczoru, w drodze do Chaiyaphum, w ostatnim świetle zmierzchu zauważyłem znaki informujące o festiwalu Dok Krachiao, ale starałem się je ignorować.

Było już za późno, żebym wszedł do któregokolwiek z dwóch parków narodowych, w których dziko rosły tzw. tulipany syjamskie (będące w rzeczywistości odmianą imbiru); miałem więc całą pierwszą połowę dnia, żeby się nimi cieszyć.

To oczywiście potwierdziło, że moja zmiana planów w ostatniej chwili była słuszna. Z mojego hotelu do Pa Hin Ngam, pierwszego z dwóch parków, które chciałem odwiedzić, było zaledwie 40 minut jazdy samochodem. Gdybym zatrzymał się w Loei City, podróż zajęłaby co najmniej pięć godzin.

Po przybyciu do parku zaskoczyło mnie kilka rzeczy. Po pierwsze, że samochód z miejscowymi (Tajlandia, jak wiadomo, jest krajem znanym z niepunktualności i opóźnień) dotarł tam przede mną; a po drugie, że ochroniarz zaczął wpuszczać ludzi kilka minut przed 6 rano.

Kiedy wysiadłem z samochodu, byłem zaskoczony, że temperatura powietrza odpowiadała mglistemu, tajemniczemu krajobrazowi. Było naprawdę zimno, i to chyba nie tylko jak na standardy Tajlandii.

Kiedy pięcioro z nas (oraz wagon za nami, w którym siedziały trzy osoby w wieku moich rodziców) wsiadło do tramwaju pomalowanego w barwy Krachiao, który jechał w stronę pól kwiatowych, starałem się o tym nie myśleć.

Gdy kwiaty powoli stawały się widoczne, zastanawiałam się, czy koszulka polo, którą kupiłam specjalnie na tę okazję (jednolita, fioletowo-różowa), nie była przypadkiem w złym rozmiarze. Nie stanowiło to problemu – miałam w torbie zapasową, różowo-fioletową koszulkę we wzory – ale odwracało uwagę od gęsiej skórki na nodze, więc jak dla mnie to był sukces.

Wysiadając z pojazdu, zauważyłem ziemię i wyrastające z niej kwiaty. W przeciwieństwie do kolorowej gliny w Loei, ta ziemia miała głęboki, czarnobrązowy kolor; jej silny zapach był odurzający.

Jedyne, co mi się nie podobało w tym miejscu, to mylące oznakowanie. Chociaż wskazano mi jedną drogę (zarówno po tajsku, jak i po angielsku), wszyscy inni (którzy byli Tajami) jechali w przeciwnym kierunku.

Wszystko to oczywiście zbladło w porównaniu z chwilą, gdy znalazłem się na drewnianej kładce prowadzącej prosto przez gęste pole dzikich kwiatów – spacer Scarlet przez przysłowiowe fiołki. Co dziwne, drugie miejsce, które odwiedziłem, Krachiao (Park Narodowy Sai Thong), choć generalnie bardziej wiejskie i mniej rozwinięte, miało podobne problemy z oznakowaniem.

(W drugim przypadku jednak było jeszcze zabawniej, gdy znak poinformował mnie, że trzecie z trzech pastwisk jest oddalone o całe 300 km, niemal tak daleko jak Bangkok).

Podobnie jak 24 godziny wcześniej, musiałem poświęcić większą część popołudnia na dalszą podróż: Chiang Khan, miasto nad rzeką, w którym spędziłem noc, było oddalone o około pięć godzin jazdy.

Z drugiej strony, ulewny deszcz za oknem mojego samochodu (chmury w końcu spełniły swoje groźby, choć dopiero cały dzień później) sprawił, że nie bałem się, że coś mnie ominie; byłem wdzięczny, że mnie zamknęli.

Sam Chiang Khan robił dziwne wrażenie. Wizualnie przypominał zarówno pobliskie tajskie miasto Nong Khai, jak i nie tak bliskie Luang Prabang w Laosie; było to zrozumiałe, choćby dlatego, że przez wszystkie trzy miejsca wije się Mekong.

Tutaj sytuacja była nieco smutniejsza. Były tam dziesiątki pensjonatów i hoteli; choć rozumiałem, że pora deszczowa nieuchronnie oznacza mniejszą liczbę turystów, trudno mi było sobie wyobrazić, jaka masa krytyczna byłaby potrzebna, aby ożywić miejską strefę dla pieszych.

Wyrazy twarzy ludzi pilnujących pustych kwater były różne, od ciekawości po pogardę, i zdawały się to potwierdzać.

Przeszedłem całą drogę na zachód od mojego noclegu (który znajdował się na wschodnim krańcu miasta) do jedynej wysoko ocenianej restauracji, która była wciąż otwarta krótko po godzinie 16:00. Po posiłku składającym się ze smażonego larb i zupy tom yam z lokalnie złowionym sumem, wracałem na tyle powoli, że gdy dotarłem „do domu”, zapadał już zmrok.

Zanim wróciłem do środka, zauważyłem samotną osobę ubraną w kostium Phi Ta Kon, stojącą przed nim z słoikiem na napiwki (płeć ducha nie była widoczna na podstawie jego ruchów, prawdopodobnie były celowe).

Wrzuciłem banknot 20 bahtów; tańczył energicznie do zniekształconej muzyki dochodzącej z jego telefonu, jakby pozując do mojego aparatu. To była sztuczna scena, ale jednocześnie autentyczna.

Kiedy wyszedłem z hotelu po pierwszej prawdziwie spokojnej nocy mojego pobytu, byłem zaskoczony, jak uporczywy był deszcz: mniej niż ulewa, więcej niż mżawka. Nawet widok Nagi schodzącej po schodach do wody zdawał się mieć już dość.

Moim głównym pytaniem było, czy poranna procesja jałmużna w ogóle się odbędzie. Właściciel hotelu, który odwiedził mnie na śniadaniu po drugiej stronie korytarza, żeby zapytać o moje samopoczucie, wydawał się pewien, że tak. „Ale powinnaś już kończyć jedzenie – będą tu lada chwila”.

I rzeczywiście, mnisi, z których wielu miało tęczowe parasole, nadające scenie niemal surrealistyczny charakter, obchodzili ceremonię. Ceremonia nie była tak rozbudowana jak ta codzienna w Luang Prabang, ale też nie wydawała się tak sztuczna.

Ich wytrwałość – a należy zaznaczyć, że to wytrwałość mnichów – dała mi ostatecznie przedsmak energii, jaką będę musiał zgromadzić w ciągu dnia: odwiedzić Chiang Khan Skywalk, mimo że pogoda poważnie utrudniała widoczność, a sam Skywalk (wykonany ze szkła) był zamknięty.

Zatrzymałem się w wiosce kulturalnej „Czarnych Tajów” i nie spotkałem ani jednej Tajki (ani czarnej, ani żadnego innego koloru), za to wściekłego ulicznego psa, który zdawał się być gotowy zaatakować mnie, gdybym został tam choć sekundę dłużej, niż powinienem.

To były oczywiście tylko przystanki. Właściwie zmierzałem do drugiego miejsca, które zainspirowało mnie do odwiedzenia tej części Tajlandii. A raczej: do drugiego miejsca.

Podczas mojej podróży do Isaan w 2022 roku, która była moją najdłuższą podróżą do tej pory, mój obecny mąż i ja spędziliśmy dużo czasu w prowincji Udon Thani i odwiedziliśmy niemal wszystkie miejsca z naszych list.

No cóż, z jednym wyjątkiem: tzw. „Błękitna Świątynia” (nazwa pochodzi od dachu, który jest w rzeczywistości turkusowy) w Wat Pa Phu Khon.

Niestety, jak wiele pozornie najbardziej imponujących miejsc w Tajlandii (mam na myśli w szczególności Wat Thang Sai w prowincji Prachuap Khiri Khan), robi ono prawdziwe wrażenie dopiero z perspektywy drona. A przynajmniej byłoby, gdyby loty dronami nie były zakazane.

Mogłam jedynie założyć, że zakaz ten będzie egzekwowany – zakładając, że mam drona – biorąc pod uwagę, jak bardzo personel świątyni nalegał, abym zakrywała moje (ledwo widoczne) kolana nieestetycznymi lnianymi spodniami, które były na mnie co najmniej o pół tuzina rozmiarów za duże.

Mogę zabrzmieć gorzko, ale tak nie jest: moja podróż, jak prawie zawsze, była czymś więcej niż sumą jej części; ósemka, którą przemierzyłem przez północno-wschodnią Tajlandię, dosłownie symbolizuje nieskończoność. Mimo to wróciłem do Bangkoku z ulgą (nawet się nie wymeldowałem).

Zmieniło się to dopiero, gdy znak przypomniał mi o smutnej rzeczywistości, która czekała mnie w hotelu. A przypadkowa uwaga podkreśliła konsekwencje, jakie wkrótce miały nastąpić.

„Niektórzy pracownicy” – odpowiedział recepcjonista (który był zdecydowanie najsympatyczniejszą osobą, jaką spotkałem podczas moich licznych pobytów w tym hotelu) na moje pytanie, czy firma zapewni wszystkim zatrudnienie w innych hotelach sieci na czas remontu. „Ale ja nie”.

Kilka tygodni przed moją podróżą przeczytałem jeden z niezliczonych artykułów na temat tego, jak przewidywalnie burzliwa była druga kadencja Donalda Trumpa, i natknąłem się na coś rzadkiego w tym dziennikarstwie: konkretną definicję faszyzmu.

Jednym z najważniejszych filarów jest wyobrażona przeszłość, która w prawie wszystkich przypadkach jest wyobrażana jako o wiele lepsza, niż była w rzeczywistości.

Myślałem o tym, idąc wąską boczną uliczką Silom w stronę pralni i zastanawiałem się, jak moje wyobrażenie o 15 latach, które spędziłem na zwiedzaniu Bangkoku, może różnić się od rzeczywistości, której doświadczyłem.

Prawda jest taka, że ​​opuściłem Bangkok bardzo szczęśliwy w czerwcu 2019 roku i prawdopodobnie mógłbym wyjechać rok wcześniej i być równie szczęśliwy.

Ale pod koniec prawie każdej podróży od tamtej pory, patrzyłem wstecz z pustego punktu kontrolnego w Suvarnabhumi przez różowe okulary i (czasem przez godziny, czasami przez dni, a nawet tygodnie) obsesyjnie marzyłem o tym, że pewnego dnia tam wrócę.

Dlatego też koszmarny poranek przedostatniego dnia mojego pobytu w Tajlandii okazał się w pewnym sensie błogosławieństwem: kilka drobnych niedogodności powoli przerodziło się w atak paniki, który – nawet gdybym o mało nie został potrącony przez autobus pędzący z pełną prędkością na „chronionym” przejściu dla pieszych – mógłby skłonić mnie do wyjazdu cały dzień wcześniej.

To był mały krok w stronę przezwyciężenia faszyzmu w moim umyśle, abym nie musiał już zbyt melancholijnie wspominać tulipanów syjamskich, świątyni Udon Thani o nie do końca niebieskim dachu ani deszczowych nocy spędzonych pod neonowymi światłami Chinatown.

Kiedy siedziałem w swoim pokoju, prawdopodobnie mojego ostatniego popołudnia w Bangkoku, rozkoszując się widokiem, którego nikt poza robotnikami budowlanymi i personelem sprzątającym nie będzie mógł zobaczyć przez co najmniej kolejny rok, zobaczyłem rzeczy takimi, jakie były naprawdę: niebo na zachodzie znów było czarną dziurą, ale nad wschodnim horyzontem unosiły się atrakcyjne odcienie szarości.