ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ฉันได้ไปเยี่ยมชมวัดหลายแห่งในประเทศไทย และส่วนใหญ่แล้วฉันก็มีประสบการณ์ที่คล้ายคลึงกัน

ฉันรู้ว่าฉันอยากเห็นอะไรที่นั่น: เจดีย์ พระพุทธรูป ภาพเขียนฝาผนัง สถาปัตยกรรม และข้อมูลทางประวัติศาสตร์บางส่วนจากคู่มือท่องเที่ยว จากนั้นฉันก็ถ่ายรูปแล้วก็ไปต่อ

ฉันคิดเสมอว่าวัดเป็นสถานที่ที่อนุรักษ์อดีตไว้ ไม่ว่าจะเป็นอาคารโบราณ ศิลปะดั้งเดิม และหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่หลงเหลืออยู่

แต่ครั้งนี้ ที่วัดเจดีย์หลวง จังหวัดเชียงใหม่ ผมได้เห็นวัดในมุมมองที่แตกต่างออกไป

ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ที่อนุรักษ์อดีตไว้เท่านั้น ชีวิตยังคงดำเนินไปที่นั่นด้วย

พระหนุ่มรูปหนึ่งที่ยังไม่ได้ตัดสินใจว่าจะพำนักอยู่นานแค่ไหน

เป็นเวลาหลายปีที่ฉันมีภาพในใจค่อนข้างแน่วแน่ว่าพระภิกษุควรเป็นอย่างไร จริงจัง มีระเบียบวินัย เป็นคนที่น่าเคารพ แต่ก็เป็นคนที่ควรเว้นระยะห่างไว้ด้วย

ฉันจินตนาการถึงพระภิกษุที่ใช้เวลาในแต่ละวันสวดมนต์ ศึกษาพระพุทธศาสนา รับบิณฑบาต และใช้ชีวิตที่แตกต่างจากชีวิตสมัยใหม่ทั่วไป

ฉันเคยคิดว่าสำหรับบางครอบครัว การเข้าสู่ชีวิตนักบวชอาจเป็นทางออกสำหรับลูกชายที่ไม่มีทางเลือกอื่นมากนัก

จากนั้นเราได้พบกับพระหนุ่มรูปหนึ่งที่วัดเจดีย์หลวง

ก่อนที่จะได้พบกับเขา ฉันนึกภาพว่าเขาเป็นพระภิกษุชราคนหนึ่ง และฉันก็สงสัยว่าเราจะสามารถสื่อสารกันได้ง่ายหรือไม่

แต่เมื่อเขาเดินเข้ามา ฉันก็ประหลาดใจ เขาอายุยังน้อย สวมรองเท้าแตะ ยิ้มแย้ม และพูดภาษาอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่วแทบไม่มีสำเนียงเลย

ที่วัดเจดีย์หลวง มีโอกาสได้พูดคุยกับพระสงฆ์ เช่น การสนทนาอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม ในวันนั้นเราไม่ได้เข้าร่วมการสนทนาแบบนั้น แต่พระสงฆ์ได้นำเราชมวัดและพูดคุยกับเราตลอดการทัวร์แทน

ขณะที่เราเดินไปด้วยกัน เขาเริ่มเล่าเรื่องราวชีวิตของเขาให้เราฟัง

เขาเข้าวัดในฐานะสามเณรเมื่ออายุประมาณสิบสองปี ในเวลานั้น เขาไม่ได้คิดอะไรมากนัก

ในประเทศไทย เป็นเรื่องปกติที่ผู้ชายจะใช้เวลาอยู่ในวัดสักช่วงหนึ่งของชีวิต บางคนอยู่ 15 วัน หนึ่งเดือน หรือหลายเดือน เขาไม่เคยคิดมาก่อนเลยว่าจะได้อยู่ถึง 15 ปี

ถึงจุดหนึ่งฉันถามเขาว่า "คุณจะอยู่ที่วัดนานแค่ไหน?"

เขาหยุดชั่วครู่ “ผมยังไม่ได้ตัดสินใจ” จากนั้นเขาก็เสริมว่า “ผมอาจเปลี่ยนใจได้ทุกเมื่อ”

นั่นไม่ใช่คำตอบที่ฉันคาดหวังไว้ ฉันคิดว่าการบวชเป็นพระหมายถึงการตัดสินใจครั้งสำคัญในชีวิต

แต่ที่จริงแล้ว มีชายหนุ่มคนหนึ่งที่เหมือนกับพวกเราทุกคน กำลังค้นหาเส้นทางของตัวเองอยู่ และเขาเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ให้เสรีภาพแก่เขาในการเปลี่ยนใจและจากไป

สิ่งที่ทำให้ฉันประหลาดใจยิ่งกว่านั้นก็คือ เขากำลังศึกษาปริญญาเอกอยู่ เมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้านี้ เขาเพิ่งเดินทางไปยอกยาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เพื่อเข้าร่วมพิธีกรรมทางศาสนา

เขายังบอกเราอีกว่าวัดแห่งนี้มีระบบการศึกษาเป็นของตัวเอง วัดเจดีย์หลวงเป็นที่ตั้งของวิทยาเขตล้านนาของมหาวิทยาลัยพุทธศาสนามหามะกุฏ นักศึกษาเรียนพระพุทธศาสนา รวมถึงภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ธรรมชาติด้วย

ดังนั้น ชีวิตในวัดจึงไม่ใช่แค่การร้องเพลงและการสวดมนต์เท่านั้น แต่ยังเป็นโรงเรียนอีกด้วย สำหรับเด็กชายชาวไทยบางคน มันอาจเป็นหนึ่งในโอกาสทางการศึกษาที่ดีที่สุดที่พวกเขาจะได้รับ

และฉันก็ตระหนักว่าความคิดเดิมของฉันที่มองว่าวัดเป็นเพียง "ทางออก" สำหรับเด็กผู้ชายจากครอบครัวยากจนนั้นช่างเรียบง่ายเกินไป

ยิ่งเราคุยกันนานเท่าไหร่ เขาก็ยิ่งเล่าเรื่องชีวิตประจำวันของเขาให้เราฟังมากขึ้นเท่านั้น

เขาออกจากวัดประมาณตีห้าเพื่อไปขอทานและรับอาหารจากชาวบ้าน ประมาณเจ็ดโมงครึ่ง เขาจึงกลับมาและรับประทานอาหารมื้อแรกของวัน หลังจากอาหารกลางวัน เขาก็ไม่รับประทานอะไรอีก ดังนั้นเขาจึงรับประทานอาหารเพียงสองมื้อต่อวัน นอกจากนี้ เขายังไม่สามารถนอนค้างคืนที่ไหนก็ได้ตามใจชอบ

เขายังบอกเราอีกว่าวัดแห่งนี้ไม่ใช่แค่สถานที่สำหรับพระสงฆ์เท่านั้น ชาวบ้านก็มาที่นี่เพื่อพูดคุยกับท่าน เมื่อพวกเขารู้สึกเครียด มีปัญหาที่บ้าน หรือรู้สึกติดขัดในชีวิต พวกเขาก็มาที่วัดเพื่อขอคำแนะนำ

เขาพูดบางอย่างที่ติดอยู่ในใจฉันมาตลอด:

"พระภิกษุทำได้เพียงชี้แนะเท่านั้น ส่วนจะเพียรพยายามต่อไปหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับตัวคุณเอง หากใครไม่สามารถหลุดพ้นจากมันได้ แม้แต่พระภิกษุก็ช่วยไม่ได้ แม้แต่พระพุทธเจ้าก็ช่วยไม่ได้เช่นกัน"

ในขณะนั้นเอง ฉันจึงตระหนักว่าความคิดเดิมของฉันเกี่ยวกับพระสงฆ์นั้นช่างเรียบง่ายเหลือเกิน ฉันเคยจินตนาการว่าพวกเขาเป็นคนที่ปลีกตัวออกจากชีวิตปกติเพราะพวกเขาค้นพบคำตอบแล้ว

แต่พวกเขาก็กำลังเรียนหนังสือ สอบ และกำลังคิดอยู่ว่าควรทำอะไรต่อไป

นับตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา เมื่อใดก็ตามที่ฉันนึกถึงวัดเจดีย์หลวง หรือไปเยือนวัดอื่น ๆ ในประเทศไทย ฉันไม่ได้เห็นเพียงแค่ศาลา เจดีย์ หรือรูปถ่ายที่ฉันถ่ายไว้เท่านั้น แต่ฉันยังเห็นพระหนุ่มรูปนั้นในจินตนาการของฉันด้วย – รองเท้าแตะ รอยยิ้ม และคำพูดที่ว่า “ฉันยังไม่ได้ตัดสินใจ”