เชียงใหม่

เชียงใหม่ มีประชากรประมาณ 960,000 คน เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศไทย เป็นเมืองหลวงของจังหวัด และเป็นเมืองสำคัญที่สุดในภาคเหนือของประเทศไทย เมืองนี้มีผังเมืองที่สวยงาม และเป็นที่ตั้งของวัดที่สวยงามและน่าสนใจที่สุดบางแห่งของประเทศไทย ซึ่งสร้างขึ้นในสไตล์ท้องถิ่นที่โดดเด่นและน่าดึงดูดใจ ตั้งอยู่ท่ามกลางทิวทัศน์อันงดงามที่เชิงดอยสุเทพ (1,676 เมตร) เมืองนี้ไม่เพียงแต่มีฉากหลังที่สวยงามตระการตาเท่านั้น แต่ยังมีสภาพอากาศที่น่ารื่นรมย์กว่ากรุงเทพฯ อย่างมาก ฤดูแล้งมีอากาศเย็นในตอนกลางคืนและมีแดดจัดในตอนกลางวัน ซึ่งดีต่อสุขภาพเป็นพิเศษ ในฤดูหนาว แนะนำให้สวมเสื้อกันหนาวหรือเสื้อผ้าขนสัตว์ในตอนเช้า และห่มผ้าห่มในตอนเย็น ฤดูร้อนร้อนพอๆ กับกรุงเทพฯ แต่ความชื้นต่ำกว่าในลุ่มน้ำเมนัมตลอดทั้งปี ในช่วงฤดูมรสุม (พฤษภาคมถึงกันยายน บางครั้งตุลาคม) ฝนตกทุกวัน แต่ไม่ตกตลอดทั้งวัน

ประชากรเชียงใหม่กว่า 70% ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เมืองนี้ล้อมรอบไปด้วยหมู่บ้านเกษตรกรรมขนาดเล็ก นาข้าว สวนผลไม้ และสวนผัก และที่นี่ อาจเป็นสถานที่ที่นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสวิถีชีวิตชนบทของไทยได้ดีกว่าที่อื่นใด ดินในหุบเขาปิงมีความอุดมสมบูรณ์อย่างยิ่ง ทำให้ได้ผลผลิตมากมาย ซึ่งส่วนใหญ่ส่งออกไปยังกรุงเทพฯ และส่วนอื่นๆ ของประเทศ พืชผลที่ให้ผลผลิตมากที่สุด ได้แก่ ยาสูบ หัวหอม ถั่วเหลือง กระเทียม และพริก แต่ก็มีการปลูกผลไม้หลากหลายชนิด โดยเฉพาะลำไย หรือที่รู้จักกันในชื่อภาษาจีนว่า "ตามังกร" (Nephelium longana) ซึ่งมีลักษณะคล้ายลูกพลัมขนาดใหญ่ การขายผลไม้เป็นแหล่งรายได้สำคัญของจังหวัดในแต่ละปี นอกจากนี้เกษตรกรยังเลี้ยงวัว หมู และเป็ด ส่วนใหญ่เพื่อบริโภคเอง

เชียงใหม่ได้รับอิทธิพลจากศาสนาคริสต์อย่างมาก เนื่องจากการดำเนินงานของคณะมิชชันนารีเพรสไบทีเรียนมานานกว่าร้อยปี คณะมิชชันนารีนี้ได้จัดตั้งโรงเรียนที่ดีเยี่ยมหลายแห่งในเมือง (เช่น โรงเรียนดาราอะคาเดมี ก่อตั้งในปี 1878 และวิทยาลัยเจ้าฟ้า ก่อตั้งในปี 1887 ซึ่งเป็นโรงเรียนหญิงและชายแห่งแรกทางตอนเหนือของกรุงเทพฯ ตามลำดับ) โรงพยาบาลที่ยอดเยี่ยม (เช่น โรงพยาบาลแมคคอร์มิค ก่อตั้งในปี 1889 ซึ่งเป็นโรงพยาบาลแห่งแรกนอกกรุงเทพฯ) และสถานพักฟื้นผู้ป่วยโรคเรื้อนแมคคีน ก่อตั้งในปี 1908 นอกจากนี้ คณะมิชชันนารีมาร์เบิร์กก็มีส่วนร่วมในงานนี้อย่างแข็งขันด้วย

ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวลาว ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับชาวไทยและยังคงรักษาความเชื่อเรื่องวิญญาณในธรรมชาติเอาไว้ พวกเขามีตำนานที่น่าสนใจและเป็นเอกลักษณ์มากมาย และการรำพื้นบ้านของพวกเขาก็มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากรำไทยแบบดั้งเดิม

บริเวณนี้มีป่าไม้สักขนาดใหญ่ซึ่งให้ไม้ที่มีค่า และถูกขนส่งไปยังหุบเขาโดยช้าง ช้างเป็นสัตว์เลี้ยงที่มีประโยชน์มากและได้รับการดูแลเป็นอย่างดีจากเจ้าของ ในฤดูร้อนพวกมันจะถูกนำไปยังพื้นที่ป่าที่สูงขึ้น เนื่องจากพวกมันทนความร้อนไม่ไหว

ประวัติศาสตร์: ดูเหมือนว่าชนพื้นเมืองกลุ่มแรกที่อาศัยอยู่ในภาคเหนือของประเทศไทยคือชาวลาวา ซึ่งปัจจุบันอาศัยอยู่เป็นกลุ่มเล็กๆ ในเนินเขาทางตะวันตกของเชียงใหม่ ระหว่างแม่น้ำปิงและแม่น้ำสาละวินในประเทศเมียนมาร์ พวกเขาถูกขับไล่หรือกลืนเข้ากับกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใกล้เคียงกันคือชาวมอญ ซึ่งปกครองประเทศไทยในปัจจุบันตั้งแต่ศตวรรษที่ 6 ถึง 11 อาณาจักรที่ทรงอำนาจที่สุด แม้จะไม่ใหญ่ที่สุด ในภาคเหนือของประเทศไทยคืออาณาจักรหริภุญชัย (ลำพูน) และมีตำนานมากมายเกี่ยวกับพระราชินีจามเทวี (ประมาณ ค.ศ. 650–700) ในรัชสมัยของพระองค์ ชนเผ่าไทยจากทางเหนือเริ่มรุกรานเข้ามาในภูมิภาคนี้ ผู้ปกครองไทยคนแรกที่เรามีข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อถือได้คือเจ้าชายพรหม พระโอรสของกษัตริย์แห่งเชียงแสน พระองค์ทรงพิชิตเมืองโบราณไชยปรากัน ใกล้เมืองฝาง ในปี 857 ในศตวรรษที่ 11 พระเจ้าอนาวรฐาแห่งพุกามในพม่าทรงขยายอาณาจักรไปไกลถึงกัมพูชา แต่หลังจากพระองค์สวรรคต อาณาจักรทางตะวันออกก็แตกแยกออกเป็นอาณาจักรเล็กๆ มากมายอีกครั้ง หลังจากการล่มสลายของอาณาจักรน่านเจ้า ชาวไทยจำนวนมากขึ้นได้อพยพลงใต้และก่อตั้งอาณาจักรต่างๆ ทั่วภูมิภาค หนึ่งในนั้นคืออาณาจักรล้านนาไทย (อาณาจักร "นาล้านนาไทย") ในบริเวณรอบๆ เชียงใหม่ เชียงราย เชียงแสน ลำปาง และลำพูน

เรื่องราวเกี่ยวกับการกำเนิดของอาณาจักรนี้มีข้อมูลน้อยมาก กษัตริย์องค์แรกที่เรามีข้อมูลที่เชื่อถือได้คือ เมง ไร ผู้ก่อตั้งเชียงรายในปี 1261 ในปี 1281 พระองค์ทรงพิชิตหริภุญชัยและอัญเชิญพระพุทธรูปวัดจามเทวีมาประดิษฐานในเมืองหลวง เมืองหลวงแห่งนี้ตั้งอยู่ริมแม่น้ำกุมคำ ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านสารปี แต่ทำเลที่ตั้งนั้นไม่เหมาะสม เพราะอยู่ต่ำเกินไปและเกิดน้ำท่วมทุกปี ดังนั้น เมง ไร พร้อมด้วยพันธมิตรคือ พระรามคำเฮงแห่งสุโขทัยและเจ้าชายงามเมืองแห่งพะเยา จึงออกเดินทางเพื่อค้นหาเมืองหลวงแห่งใหม่ ในระหว่างการค้นหา พวกเขาได้พบกับหมู่บ้านแห่งหนึ่งที่เชิงดอยสุเทพ ซึ่งชาวบ้านได้ชี้ให้พวกเขาเห็นสถานที่ที่กวางขาวคู่หนึ่งและหนูขาวหนึ่งตัวกับลูกอีกห้าตัวอาศัยอยู่ สิ่งนี้ดูเหมือนจะเป็นลางดีสำหรับพระมหากษัตริย์ ดังนั้นพระองค์จึงทรงสร้างเมืองเชียงใหม่ขึ้นที่นั่นในปี ค.ศ. 1296 มีบันทึกไว้ว่ามีคนงาน 90,000 คนร่วมในการก่อสร้างกำแพงเมือง (2,000 เมตร × 1,600 เมตร) คูเมือง วัด และพระราชวัง พระมหากษัตริย์ทรงนำศิลปินและช่างฝีมือกลับมาจากสงครามในพม่าและทรงตั้งถิ่นฐานพวกเขาในบริเวณรอบเมืองหลวงใหม่ของพระองค์ พระองค์เสด็จสวรรค์ในปี ค.ศ. 1317 หลังจากครองราชย์ 59 ปี

ประมาณกลางศตวรรษที่ 14 อาณาจักรล้านนาของไทยได้ขยายอาณาเขตไปไกลถึงกำแพงเพชร ในช่วงเวลานั้น อาณาจักรอยุธยาก็ได้ถือกำเนิดขึ้น และผู้ปกครองของอยุธยาก็พยายามที่จะผนวกอาณาจักรล้านนาที่เจริญรุ่งเรืองอยู่เรื่อยๆ สงครามกินเวลานานถึงสองศตวรรษครึ่ง โดยมีกษัตริย์แห่งพม่าเข้ามาแทรกแซงอยู่บ่อยครั้ง ในปี 1545 ทายาทชายองค์สุดท้ายของเมียงไร่สิ้นพระชนม์ และพระโอรสองค์โตของกษัตริย์แห่งหลวงพระบาง (ซึ่งพระมารดาคือพระนางเจตตะ เจ้าหญิงแห่งเชียงใหม่) ได้ขึ้นครองราชย์เป็นล้านนา หลังจากประทับอยู่ที่เชียงใหม่เป็นเวลาสองปี พระองค์ก็เสด็จกลับหลวงพระบาง โดยทรงนำพระพุทธรูปมรกต พระพุทธรูปคริสตัล พระสิงห์ และพระพุทธรูปสำคัญอื่นๆ กลับมาด้วย ในปี 1556 เชียงใหม่ถูกพิชิตโดยพระเจ้าบุเร็งหนองแห่งพม่า และล้านนาก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของพม่า โดยมีการขัดจังหวะเพียงช่วงสั้นๆ จนกระทั่งถึงปี 1775

หลังจากชัยชนะเหนือพระเจ้าตากสินแห่งพม่า เจ้าสวิลาได้ปรากฏตัวที่เชียงใหม่ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1775 และขับไล่กองทหารพม่าได้สำเร็จหลังจากการสู้รบอย่างดุเดือด เจ้าสวิลา เจ้าชายแห่งลำปาง ผู้ร่วมรบฝ่ายไทย ได้ขึ้นเป็นผู้ปกครองเชียงใหม่ อย่างไรก็ตาม การสู้รบที่ผ่านมาทำให้เมืองอ่อนแอลงอย่างมาก จนประชาชนที่อดอยากต้องละทิ้งเมืองและอพยพไปยังลำปาง เชียงใหม่จึงกลายเป็นเมืองร้างเป็นเวลา 20 ปี จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1796 เจ้าสวิลาได้สร้างกำแพงเมืองขึ้นใหม่ ขุดคูเมืองใหม่ บูรณะวัดวาอาราม และฟื้นฟูเมืองให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ปัจจุบันเหลือเพียงซากปรักหักพังของกำแพงเมืองที่สร้างขึ้นในเวลานั้น ชื่อของประตูเมืองทั้งห้าสะท้อนให้เห็นในชื่อถนนต่างๆ ได้แก่ ทางทิศตะวันออก มุ่งหน้าไปยังแม่น้ำปิง คือ ถนนตาแพ ทางทิศตะวันตก คือ สวนดอกไม้ ทางทิศเหนือ คือ ช้างเผือก ทางทิศใต้ คือ เชียงใหม่ และทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ คือ สันพุง ลูกหลานบางส่วนของเจ้าสวิลายังคงอาศัยอยู่ในเชียงใหม่จนถึงทุกวันนี้

ศิลปะและสถาปัตยกรรมของภาคเหนือของประเทศไทย ในช่วงที่เจริญรุ่งเรืองเต็มที่ แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของพม่าอย่างชัดเจน แม้ว่าในช่วงเริ่มต้นของการพัฒนาจะมีความคล้ายคลึงกับรูปแบบมอญ (ทวารวดี) อย่างมากก็ตาม

เชียงใหม่เป็นที่ตั้งของวัด 79 แห่ง และมีวัดประมาณ 1,000 แห่งทั่วทั้งจังหวัด วัดบางแห่งแสดงให้เห็นถึงลักษณะของศิลปะมอญยุคต้น และมีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นตัวอย่างที่หลงเหลืออยู่เพียงแห่งเดียวของยุคนี้ วัดในเชียงใหม่แตกต่างจากวัดในกรุงเทพฯ ทั้งในด้านการออกแบบโดยรวมของวัดและรูปแบบของประติมากรรมและภาพเขียนฝาผนัง การตกแต่งภายในและแม้แต่การตกแต่งแท่นบูชาก็มีความเฉพาะเจาะจงตามภูมิภาค โดยมีพวงมาลัยกระดาษสีสันสดใสหรือกระดาษสีเงินและสีทองที่ชวนให้นึกถึงประเพณีของพม่า

การเดินทางไปเชียงใหม่: ทางบก เชียงใหม่อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 800 กิโลเมตร การเดินทางโดยรถโดยสารประจำทางจะให้ทัศนียภาพที่สวยงาม แต่ก็ค่อนข้างเหนื่อย รถโดยสารออกจากกรุงเทพฯ (สถานีขนส่งถนนพหลโยธิน) ทุกวันเวลา 5:30 น. และถึงเชียงใหม่ประมาณ 19:00 น.

วิธีที่ดีที่สุดในการเดินทางไปเชียงใหม่คือโดยเครื่องบิน มีเที่ยวบินจากกรุงเทพฯ หลายเที่ยวต่อวัน เที่ยวบินตรงใช้เวลาไม่ถึงสองชั่วโมง

นอกจากนี้ยังมีบริการรถไฟที่สะดวกสบาย รถไฟด่วนพิเศษออกจากกรุงเทพฯ ทุกบ่ายและถึงเชียงใหม่ในเช้าวันถัดไป รถไฟมีทั้งตู้โดยสารนอนและตู้เสบียง มีสิ่งอำนวยความสะดวกในการซักล้าง แต่ผ้าเช็ดตัวและสบู่มีให้เฉพาะในชั้นเฟิร์สคลาสเท่านั้น