Gościnny autor John Borthwick niedawno udał się na północ, aby odkryć dwa ukryte skarby: dwa historyczne miasta Tajlandii.

„Nan i Phrae – gdzie one są?” To pytanie często pada, gdy wspomina się o tych historycznych miasteczkach w północnej Tajlandii. Choć leżą poza utartymi szlakami turystycznymi, łatwo je znaleźć: z Bangkoku wystarczy przejechać 560 kilometrów autostradą, aby dotrzeć do Phrae. Tam można zrobić sobie przerwę, a następnie kontynuować podróż przez kolejne 130 kilometrów na północny wschód do Nan.

Czego więc można się spodziewać? Krótko mówiąc: Tajlandii takiej, jaką sami Tajowie ją doświadczają: historycznych miast pełnych świątyń Lanna, wspaniałych willi z drewna tekowego i tradycyjnej gościnności. Miast, które zachowały swój lokalny charakter i nie zostały zastąpione centrami handlowymi i wymiennymi targowiskami turystycznymi.

Phrae, dawna stolica Tajlandii słynąca z drewna tekowego, wciąż może poszczycić się około 20 wspaniałymi drewnianymi willami, ozdobnymi pozostałościami sprzed wieku, kiedy to miasto było siedzibą firm zajmujących się wyrębem drzew, takich jak Bombay Burmah Trading Company i East Asiatic Company, a także cudzoziemców, takich jak Louis T. Leonowens, syn kontrowersyjnej Anny Leonowens z filmu „Król i ja”.

Wybierz się na wycieczkę rikszą rowerową samlor i podziwiaj misterne rezydencje w stylu kolonialnym w Phrae. Najsłynniejsza rezydencja, Khum Chao Luang, należała do ostatniego niezależnego władcy Phrae, który uciekł w 1902 roku. Jego dwupiętrowy pałac w stylu włoskim, zbudowany w 1892 roku, jest obecnie muzeum, w którym można podziwiać bogate wyposażenie jego domu. Jednak pod polerowanymi podłogami z drewna tekowego kryje się mroczna przeszłość. Piwnica służyła jako więzienie, w którym feudał zamykał niewolników i przestępców w ciemnościach, oczekując na karę lub śmierć.

„Zejdź do piwnicy tyłem, żeby bezpiecznie wyjść” – mówi nasz lokalny przewodnik, próbując się uśmiechnąć, ale to raczej grymas. Wielu Tajów jest jednocześnie zafascynowanych i odpychających duchami, a ja słyszę, jak odwiedzający szepczą o nawiedzeniach w piwnicy. Przewodnik dodaje: „Zapytaj ducha o pozwolenie, zanim zrobisz tam zdjęcie”.

Phrae ma też lżejszą stronę. Podczas jazdy rikszą podziwiam świątynie i rezydencje z czasów świetności, takie jak wspaniały Dom Vichairacha. A do tego dochodzą lokalne zwyczaje. „Północnotajski język, którym mówią, brzmi tak słodko i delikatnie. I zapach grillowanego kurczaka i gorącego kleistego ryżu w bambusowej tubie na śniadanie…”. Mój tajski przyjaciel Sam wspomina młodzieńczą podróż do tego regionu, który dla mnie uosabia to, co najlepsze w głębi Tajlandii: dobrobyt bez ostentacji, nowoczesność bez korków i bogatą historię królestw Lanna.

Jeśli Nan, podobnie jak Phrae, jest rajem dla miłośników historii, to dla imprezowiczów to istne piekło. Nie ma tu olśniewającego życia nocnego – zamiast tego można delektować się daniami takimi jak Khao Soy Ghai z sałatką z kwiatów bananowca i chrupiącą smażoną rybą słodkowodną pod gwiazdami nad brzegiem rzeki Nan. Nasza szóstka właśnie to zrobiła, pijąc dobrze i jedząc jeszcze lepiej, a wszystko to za mniej niż tysiąc bahtów, czyli równowartość około czterdziestu dolarów.

Prowincja Nan szczyci się 475 świątyniami, więc z pewnością spotkasz ich wiele w jej stolicy. Lokalni uczniowie w Wat Suantan, którzy szkolą się na przewodników świątynnych, wygłaszają melodyjną recytację o swojej świątyni. Wszystko jest po tajsku, ale wciąż bardzo zabawne.

Świątynia Wat Phumin, zbudowana w 1569 roku, jest wizytówką Nan. Jej złoty posąg Buddy w centrum zwrócony jest w cztery strony świata, ale prawdziwą fascynację budzą kolorowe malowidła ścienne przedstawiające sceny z życia Buddy i inne aspekty codziennego życia w Nan pod koniec XIX wieku, w tym wizerunki zagranicznych żaglowców i europejskich strojów.

Spływy kajakowe są bardzo popularne w Nankinie w czerwcu i lipcu, ale ja jestem tu w marcu, kiedy poziom wody w rzece jest niski i panuje upał. Wybieram się więc do słynnej cukierni Khong Wan Pa Nim. Czarny kleisty ryż z lodami, sago i mlekiem kokosowym jest, przysięgam, najlepszy w całym królestwie.

Nan jest jednocześnie nowoczesne i przesiąknięte tradycją. Założone w 1282 roku, było stolicą niezależnego królestwa Lanna, położonego w połowie drogi między Chiang Mai a Luang Prabang, i chłonącego kulturę obu miast. Starożytne mury miejskie są nadal widoczne, zwłaszcza podczas zwiedzania miasta pociągiem turystycznym, w tym licznych willi z drewna tekowego w Nan.

Podczas naszej wycieczki przewodnik ogłosił, że Nan zostało ogłoszone „137. najbezpieczniejszym miastem na świecie”. Czy coś zaginęło w tłumaczeniu? A może, biorąc pod uwagę niezliczoną liczbę miast na całym świecie, jest to tytuł godny pozazdroszczenia? Tak czy inaczej, w Nan jesteś tak samo bezpieczny jak we własnym domu, swojej świątyni i tamtejszych bezkonkurencyjnych lodach.

Już prawie skończyłem.

Nok Air lata do Phrae i Nan z lotniska Don Mueang w Bangkoku; www.nokair.com. Klimatyzowane autokary odjeżdżają z terminalu Mo Chit w Bangkoku.