เอียน นอยบาวเออร์ นักข่าวสายท่องเที่ยว เพิ่งไปเยี่ยมชมโรงเรียนสอนสักแห่งหนึ่งใจกลางกรุงเทพฯ ซึ่งเปิดรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเรียนรู้ศิลปะการสักอันเก่าแก่ของประเทศไทย

สัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์

ในสมัยโบราณของเมืองอังกอร์ เมื่อกัมพูชามีอำนาจปกครองดินแดนส่วนใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทหารจะสักยันต์ศักดิ์สิทธิ์ทั่วร่างกายตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า ยันต์เหล่านี้แสดงอักษรเขมรพร้อมตัวย่อของบทสวดทางศาสนา และบางครั้งก็มีภาพงู เสือ ช้าง และวิญญาณสัตว์ทรงพลังอื่นๆ ประกอบอยู่ด้วย เชื่อกันว่ายันต์จะปกป้องผู้สวมใส่จากลูกธนู มอบพลังลึกลับ และนำมาซึ่งโชคลาภ

รอยสักยันต์ยังคงเป็นที่นิยมในกองทัพกัมพูชา แต่ประเทศไทยเพื่อนบ้านกลับกลายเป็นศูนย์กลางของศิลปะแขนงนี้ในระดับโลก โรงเรียนอย่างบางกอกอิงค์ยินดีต้อนรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเรียนรู้ศิลปะการสักยันต์ ซึ่งเป็นชื่อเรียกในภาษาไทย ในประเทศไทย สมาชิกแก๊งนิยมสักยันต์เพื่อป้องกันตัวระหว่างการปะทะกันระหว่างกลุ่มคู่แข่ง หญิงสาวสักยันต์เพื่อเป็นเครื่องรางแห่งความรัก และชาวไทยสักยันต์ในชีวิตประจำวัน เพื่อเตือนใจถึงหลักธรรมของพุทธศาสนา อันที่จริง เชื่อกันว่าพลังอำนาจของรอยสักจะแข็งแกร่งที่สุดเมื่อสักที่ศีรษะ ซึ่งเป็นส่วนที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของร่างกายสำหรับชาวพุทธ

รอยสักฟรี

วี นักออกแบบกราฟิก ไม่สะดุ้งเลยแม้แต่น้อยเมื่อมีการสักยันต์ใหม่ลงบนหลังของเขาที่บางกอกอิงค์ สตูดิโอและโรงเรียนสอนสักที่พยายามยกระดับมาตรฐานของศิลปะโบราณนี้ ในเมืองที่ย่านท่องเที่ยวอย่างถนนข้าวสารขึ้นชื่อเรื่องการสักราคาถูกอย่างน่าอัปยศ

ในแต่ละปี ชาวต่างชาติประมาณสองถึงสามโหลจะใช้เวลาหลายเดือนที่โรงเรียนแห่งนี้เพื่อเรียนรู้ทักษะการสักยันต์และรูปแบบการสักสมัยใหม่ ในช่วงแรก นักเรียนจะฝึกฝนบนหนังหมู และเมื่อมีความมั่นใจมากขึ้น พวกเขาก็จะสักให้กับนางแบบชาวไทยโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย

“โรงเรียนสอนสักในออสเตรเลียเป็นไปไม่ได้เลย เพราะค่าใช้จ่ายสูงเกินไป หลายพันดอลลาร์” อเล็กซ์ เคลลี่ นักเรียนจากเมลเบิร์นที่กำลังเรียนอยู่ที่บางกอกอิงค์เป็นครั้งที่สองกล่าว

"วิธีเดียวที่จะเรียนรู้สิ่งใด ๆ ที่นั่นได้คือการฝึกงาน ซึ่งแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย เพราะช่างสักไม่ต้องการแข่งขันกันเอง การไปประเทศไทยจึงเป็นทางเลือกเดียวที่เป็นไปได้สำหรับผม"

ห้าเส้น

ที่แขนซ้ายของมาร์ติน เคนดัล เจ้าของบางกอกอิงค์ มียันต์ห้าเส้น ซึ่งเป็นยันต์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด แต่ละเส้นแทนคาถา ซึ่งเมื่อท่อง 108 ครั้ง สามารถทำให้เข้าสู่สภาวะการทำสมาธิอย่างลึกซึ้ง เส้นแรกป้องกันการลงโทษที่ไม่เป็นธรรม ขับไล่วิญญาณชั่วร้าย และปกป้องบ้าน เส้นที่สองแก้ไขดวงชะตาที่ไม่ดีและโชคร้าย เส้นที่สามป้องกันไสยศาสตร์และคำสาป เส้นที่สี่มอบโชคลาภ และเส้นที่ห้าเสริมสร้างเสน่ห์และดึงดูดเพศตรงข้าม

สร้างความประทับใจไม่รู้ลืม

ไม่ว่าจะเป็นสไตล์การสักแบบไหนก็ตาม ช่างสักส่วนใหญ่ไม่ได้วาดด้วยมือเปล่าลงบนผิวโดยตรง พวกเขาจะเริ่มจากการใช้แบบร่างก่อน – คือการวาดโครงร่างด้วยปากกาเมจิกบนกระดาษไข – แล้วจึงถ่ายทอดโครงร่างเหล่านั้นโดยการกดกระดาษลงบนผิวที่ชุ่มชื้น

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 มีการแกะสลักแม่แบบสักลงบนไม้ แล้วโรยด้วยผงคาร์บอนเพื่อสร้างโครงร่างสีดำ จากนั้นจึงนำไม้มาแนบกับร่างกาย เพื่อถ่ายโอนผงคาร์บอนจากแม่แบบไปยังผิวหนัง

ภาพนี้แสดงให้เห็นวาฟ อโลสตา ศิลปินกราฟฟิตี้ชาวเบลเยียม ซึ่งเป็นนักเรียนของบางกอกอิงค์ กำลังสักรูปผีเสื้อลงบนท่อนบนของร่างกายอาสาสมัครชาวไทย โดยใช้เครื่องสัก

"งานศิลปะกราฟฟิตี้ส่วนใหญ่ของผมเป็นแบบชั่วคราวและจะถูกทาสีทับ การสักจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ผมใช้สร้างงานศิลปะถาวร"

ปรมาจารย์ไม้ไผ่

วิธีการสักที่พบได้น้อยกว่าวิธีหนึ่งคือการใช้แท่งเหล็กที่มีเข็มติดอยู่ นี่เป็นรูปแบบที่ทันสมัยของเครื่องมือที่ช่างสักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสมัยก่อนใช้ นั่นคือไม้ไผ่ที่เหลาให้แหลม ทั้งการสักยันต์และการสักแบบสมัยใหม่สามารถทำได้โดยใช้วิธีการสักด้วยไม้ไผ่ ถึงแม้ว่าจะเป็นเทคนิคที่ต้องใช้เวลาเรียนรู้ค่อนข้างนานก็ตาม

เคนดัลล์อธิบายว่า “รอยสักไม้ไผ่ของเรามีราคาแพงกว่ารอยสักที่ทำด้วยเครื่องสัก เพราะเป็นเทคนิคเฉพาะทางมาก ผิวหนังได้รับความเสียหายลดลง เลือดออกน้อยลง และไม่มีสะเก็ดแผล นอกจากนี้ยังหายเร็วขึ้นมากด้วย”

ในภาพคือ คริติรัต ช่างสักไม้ไผ่ที่มีประสบการณ์มากที่สุดของเคนดัล เขาจุ่มเข็มลงในขวดหมึกเล็กๆ ทุกๆ ประมาณ 15 วินาที คล้ายกับศิลปินที่ใช้ปากกาขนนกในการวาดภาพ

ปัจจัยความเจ็บปวด

ในภาพนี้ กฤษฏรัตน์ เคนดัล กำลังสักรูปงูลงบนแขนของลูกค้าคนหนึ่ง โดยมีผู้ช่วยจับผิวหนังให้ตึงเพื่อป้องกันไม่ให้งูขยับ ในประเทศไทย งูถือเป็นสัตว์ที่ว่องไวและหลบหลีกเก่งมาก มันเก่งเรื่องการพรางตัวและเคลื่อนไหวอย่างสง่างามและเป็นจังหวะ เชื่อกันว่ามันมีพลังจิตและพลังสร้างสรรค์ที่แข็งแกร่ง และให้การปกป้องจากการถูกกดขี่ทางศาสนา

ในตอนเริ่มต้นขั้นตอนการสัก 90 นาที เคนดัลให้คะแนนความเจ็บปวดอยู่ที่ระดับห้าจากสิบ อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงครึ่งทาง เขากล่าวอ้างว่าความเจ็บปวดเพิ่มขึ้นเป็นประมาณระดับเจ็ด โดยทั่วไปแล้ววิธีการสักด้วยไม้ไผ่จะเจ็บปวดกว่าเครื่องสักสมัยใหม่

“ยิ่งผมนั่งนานเท่าไหร่ ก็ยิ่งเจ็บมากขึ้นเท่านั้น เพราะความทนต่อความเจ็บปวดของผมลดลง” เขากล่าว “การสักบนส่วนที่เป็นกระดูกจะเจ็บมากกว่าบริเวณที่มีไขมันหรือกล้ามเนื้อมากกว่า แต่ด้านในแขนของผมตรงที่กำลังสักอยู่ตอนนี้ เป็นหนึ่งในบริเวณที่เจ็บที่สุดเลย ผมคงดีใจมากเมื่อมันจบลง” เขากล่าวพร้อมกับกัดฟันด้วยความเจ็บปวด

เรื่องราวนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกใน BBC Travel