Thailand is een tropisch land. Net als in heel Zuidoost-Azië wordt het klimaat beïnvloed door de moesson. Moessonwinden zijn seizoensgebonden winden waarvan de richting gedurende het jaar verandert als gevolg van temperatuur- en drukverschillen tussen land en zee. In de lente vormt zich een groot lagedrukgebied boven Zuidoost-Azië en waaien de winden van de relatief koelere zee naar het land. De relatieve en absolute luchtvochtigheid is dan erg hoog. Deze zuidwestmoesson brengt het regenseizoen met zich mee. In de winter daarentegen koelt het land sneller af dan de zee en ontstaat er een hogedrukgebied boven Zuidoost-Azië. Deze wintermoesson zorgt voor een luchtstroom van land naar zee, van noordoost naar zuidwest. Dit creëert het droge seizoen in Thailand, behalve aan de zuidoostkust, die de winden pas bereiken nadat ze de Golf zijn overgestoken en daar wat vocht hebben opgenomen. Op basis van deze veranderingen in windrichting kunnen in Thailand drie seizoenen worden onderscheiden:

(1) een droog en koel seizoen (de noordoostelijke moesson) van november tot februari; (2) een overgangsseizoen met hogere temperaturen en veranderende winden van maart tot juni; en (3) een warm en vochtig seizoen van juli tot oktober (de zomermoesson);

Binnen dit patroon bestaan ​​uiteraard aanzienlijke regionale verschillen. Voor Thailand, dat voor de rijstteelt afhankelijk is van water, is regenval (of het gebrek daaraan) belangrijker dan temperatuur. Temperatuurschommelingen zijn over het algemeen vrij klein (minder dan 10 °C in Bangkok) en redelijk voorspelbaar in het hele land. Dit geldt niet voor regenval, die aanzienlijk varieert van jaar tot jaar en van regio tot regio.

In alle delen van het land valt het regenseizoen samen met de zuidwestelijke moesson (mei tot oktober); de hoeveelheid neerslag varieert echter aanzienlijk van regio tot regio, voornamelijk door de lokale topografie. Op de westelijke hellingen van de kust van Tenasserim, langs de grens met Myanmar, zijn er gebieden met een jaarlijkse neerslag van 4 tot 5 meter. De invloed van de orografie is duidelijk te zien in het feit dat op de oostelijke hellingen rond Kanchanaburi de jaarlijkse neerslag nauwelijks 200 mm bedraagt. Omdat de wind de regen zo effectief van de kustgebieden afvoert, neemt de neerslag landinwaarts gestaag af. Dit patroon is van groot belang voor de landbouw en de vegetatie: dichte bossen in de gebieden die door de zomermoesson worden beïnvloed, open, droge bossen in het binnenland en overgangsbossen daartussenin.

De droogste regio's van Thailand liggen in het westelijke deel van het Khorat-plateau, met name in de regenschaduw van de bergketens tussen Khorat en de Menam-vlakte. Een andere droge regio strekt zich uit langs de voet van de westelijke heuvels, van het district Prachuap Khiri Khan, via Ratchaburi, Phetchaburi, Kanchanaburi en de provincie Tak, tot aan de rand van het Maleisisch schiereiland. Het natste gebied is de westkust van het Maleisisch schiereiland, waar de moesson van de Andamanzee de hoge kustheuvels ontmoet. Takuapa ontvangt jaarlijks meer dan vier meter regen.

In de dichtstbevolkte gebieden van het land variëren de temperaturen tussen 25°C (december, januari) en 30°C in de warmste maanden. Zoals eerder vermeld, is deze geringe temperatuurvariatie typisch voor Thailand. In Bangkok daalt de temperatuur nooit onder de 13°C (ochtendtemperaturen van november tot januari liggen rond de 18°C) en stijgt deze in de schaduw nooit boven de 35°C. Tijdens het regenseizoen is de positie van de zon (vlakbij het zenit boven de Kreeftskeerkring) minder bepalend voor de temperatuur dan de bewolking. De temperatuurschommeling gedurende de dag bedraagt ​​daarom maximaal 3 tot 5°C. Omdat de luchtvochtigheid dan bijna 100% bereikt – en gedurende de dag blijft stijgen – en het regelmatig regent tussen 15.00 en 17.00 uur, is het klimaat tussen mei en oktober erg warm en vochtig.

Rond oktober/november trekken de wolken weg en nemen de dagelijkse temperatuurschommelingen toe; in deze periode is het in het noorden van het land aanzienlijk koeler. Dan begint de droge winter, een seizoen dat ideaal is voor toerisme, met name voor Europese en Amerikaanse bezoekers.

De temperaturen stijgen geleidelijk in februari en het hete seizoen begint in maart, met extreem hete maanden als april en mei. De zon brandt onophoudelijk en zelfs de nachten bieden weinig verkoeling. Hoogstens zorgt de zeebries 's avonds voor wat verkoeling in de vlaktes rond Bangkok. In de regio Nakhon Ratchasima, met zijn meer continentale klimaat, zijn de zomers heter en de winters koeler dan in de omgeving van Bangkok.

Het klimaat van het Maleisisch schiereiland is net zo uniek als de geologie en topografie. Doordat het aan de kust ligt, zijn de verschillen tussen de seizoenen aanzienlijk minder uitgesproken dan in de rest van Thailand; de jaarlijkse temperatuurschommelingen zijn minimaal en het klimaat is sub-equatoriaal. Af en toe trekken tyfoons, gevormd door lagedrukgebieden in de Zuid-Chinese Zee, diagonaal over de Golf van Thailand en bereiken ze de oostkust van het schiereiland, soms zelfs de Andamanzee. Cyclonen kunnen ook noordwaarts trekken, de Annam-bergen oversteken en oostelijk of centraal Thailand bereiken, voornamelijk tussen juli en november.

Op basis van temperatuur en neerslag kan het land worden onderverdeeld in drie klimaatzones. Het grootste deel van het binnenland van Thailand en een deel van het Maleisisch schiereiland hebben een droog tropisch klimaat; de hoger gelegen gebieden in het noordoosten worden gekenmerkt door een vochtig subtropisch klimaat; en de rest van het land heeft een tropisch moessonklimaat.