Gościnny autor John Borthwick odwiedził jaskinię Tham Luang w północnej Tajlandii, miejsce spektakularnej akcji ratunkowej w 2018 roku. Oto, czego się dowiedział.

Powstały już obszerne dokumenty i niezliczone wywiady. Teraz Hollywood adaptuje tę historię do dramatycznego filmu fabularnego. „To” opowiada niezwykłą historię, która rozegrała się na przełomie czerwca i lipca 2018 roku, kiedy dwunastu młodych tajskich piłkarzy i ich trener zostali uwięzieni w zalanym systemie jaskiń w pobliżu Chiang Rai w północnej Tajlandii.

Dziś promienie słońca wpadają do przypominającej katedrę pierwszej komnaty tajlandzkiej Tham Luang Nang Non, „Wielkiej Jaskini Śpiących”. Zwiedzający spacerują po zadbanej ścieżce, zwiedzają dno jaskini i robią sobie selfie. Trudno sobie wyobrazić, że to miejsce kiedyś tętniło życiem przez dwa tygodnie, urzekając świat.

Uwięzieni w wąskim labiryncie na skalnej półce ponad trzy kilometry pod powierzchnią przez wzbierającą wodę, piłkarze drużyny Wild Boar, której najmłodszy zawodnik miał zaledwie jedenaście lat, wydawali się być na skraju zagłady. Minęło dziesięć dni, zanim dwóch brytyjskich nurków jaskiniowych, wezwanych przez tajski rząd, przedarło się w górę rzeki przez mętną wodę i odnalazło chłopców żywych.

Kolejna niebezpieczna akcja ratunkowa trwała kolejny tydzień. W akcji ratunkowej uczestniczyły dwadzieścia trzy kraje. Wśród tysięcy uczestników i dziesiątek bohaterów byli dwaj australijscy lekarze i nurkowie jaskiniowi, Richard Harris i Craig Challen, którzy prowadzili ryzykowne zadanie znieczulenia chłopców, zanim ekipy nurkowe wyniosły ich nieprzytomnych i pod wodę. Dziadek jednego z chłopców powiedział: „To tak, jakby umarli, a teraz się odrodzili”.

Jaskinia w Parku Narodowym Tham Luang-Khun Nam Nang Non, około 40 minut jazdy samochodem od Chiang Rai, została ponownie otwarta dla zwiedzających. „W ciągu tygodnia odwiedza nas obecnie około 1000 osób dziennie, a w weekendy nawet 2000” – mówi mi strażnik parku narodowego. Wstęp jest bezpłatny, a między pobliskim parkingiem a wejściem do jaskini regularnie kursuje autobus wahadłowy.

Zwiedzający mogą zwiedzić rozległy hol wejściowy i wspiąć się po schodach do ołtarza domu duchów. Kontynuuję eksplorację wapiennej jaskini, która ciągnie się przez około dziesięć kilometrów w kierunku pobliskiej granicy z Mjanmą. Jednak po zaledwie 300 metrach zwężające się przejście jest zablokowane metalową barierą. Tajlandzkie parki narodowe nie ryzykują, gdy poszukiwacze mocnych wrażeń próbują szczęścia i zapuszczają się jak najdalej w kierunku słynnego punktu ratunkowego – nawet w porze suchej.

Obszar wokół wejścia do jaskini przekształcił się w swego rodzaju park rozrywki „ratunkowy”, z muralami, mapami, zrekonstruowaną częścią tunelu i dużym pomnikiem ku czci byłego tajskiego nurka Navy SEAL Samana Kunana, jedynego, który zginął podczas misji.

Nurkowie z British Cave Rescue Council otrzymali liczne nagrody za odwagę, podobnie jak wielu tajskich żołnierzy SEALs oraz uczestników z USA, Chin, Belgii i innych krajów. Dwóch australijskich specjalistów zostało wspólnie uhonorowanych tytułem „Australijczyków Roku”. Młodzi piłkarze – prawdziwi bohaterowie – zostali uhonorowani na arenie międzynarodowej, a niektórzy z nich, w tym trener Ekkapol Chantawong, którzy byli bezpaństwowcami, otrzymali obywatelstwo tajskie.

Co najmniej cztery wersje akcji ratunkowej zostaną pokazane w filmach i telewizji. Pierwszą z nich był dokument „The Cave” z 2019 roku autorstwa tajsko-irlandzkiego filmowca Toma Wallera. Trwają prace nad miniserialem Netflixa o młodych piłkarzach. Dokument National Geographic „The Rescue” z 2021 roku zrobił wrażenie na dużym ekranie i jest już dostępny na Disney+.

Tymczasem w dopracowanej wersji hollywoodzkiego reżysera Rona Howarda, „Trzynaście żyć”, Viggo Mortensen i Colin Farrell wcielą się w brytyjski duet, który jako pierwszy odnalazł chłopców.

Po tym, jak wszyscy chłopcy zostali uratowani i bezpiecznie umieszczeni na swoim oddziale w szpitalu w Chiang Rai, tajscy komandosi Navy SEALs opublikowali komunikat: „Nie jesteśmy pewni, czy to cud, nauka, czy co innego?”. Prawdopodobnie wszystko na raz.