แม้ว่าอาจเป็นเรื่องยากที่จะคิดถึง แต่การวางแผนล่วงหน้าเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินของคุณหลังจากเสียชีวิตเพื่อให้ทรัพย์สินเหล่านั้นถูกแบ่งปันอย่างเหมาะสมแก่คนที่คุณรักนั้นเป็นสิ่งสำคัญ พินัยกรรมอาจมีปัญหาทางกฎหมายหลายประการที่อาจทำให้พินัยกรรมนั้นเป็นโมฆะ นี่คือประเด็นสำคัญบางประการที่ควรพิจารณาเพื่อจัดทำพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย

บุคคลที่เขียนพินัยกรรมเรียกว่าผู้ทำพินัยกรรม เฉพาะบุคคลธรรมดาเท่านั้นที่สามารถเป็นผู้ทำพินัยกรรมได้ เนื่องจากนิติบุคคลไม่สามารถตายได้เอง (แต่สามารถยุบเลิกได้) พินัยกรรมจะมีผลบังคับใช้ได้ก็ต่อเมื่อผู้ทำพินัยกรรมไม่ได้กระทำการภายใต้การบีบบังคับ ความผิดพลาด หรือการฉ้อฉล มิเช่นนั้น พินัยกรรมนั้นอาจถูกเพิกถอนหรือประกาศให้เป็นโมฆะในภายหลังได้

อายุขั้นต่ำของผู้ทำพินัยกรรม

ตามมาตรา 25 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย ผู้ทำพินัยกรรมต้องมีอายุอย่างน้อย 15 ปีบริบูรณ์ จึงจะสามารถทำพินัยกรรมได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้แทนตามกฎหมาย (เช่น บิดา มารดา) พินัยกรรมที่ทำโดยบุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปีถือเป็นโมฆะ ซึ่งแตกต่างจากธุรกรรมทางกฎหมายอื่นๆ เช่น สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งหากทำโดยบุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี ก็สามารถโต้แย้งได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้แทนตามกฎหมาย

ตามมาตรา 1704 แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง (ZGB) บุคคลที่ถูกประกาศว่าไร้ความสามารถทางกฎหมายหรือป่วยทางจิตไม่สามารถทำพินัยกรรมได้ บุคคลจะถือว่าไร้ความสามารถทางกฎหมายหากไม่สามารถจัดการกิจการของตนเองได้ พินัยกรรมที่ทำโดยบุคคลดังกล่าวถือเป็นโมฆะ อย่างไรก็ตาม บุคคลที่ไม่สามารถจัดการกิจการของตนเองได้เนื่องจากความบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ การมึนเมาเป็นประจำ หรือเหตุผลอื่นที่คล้ายคลึงกัน อาจทำพินัยกรรมได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง แต่พินัยกรรมนี้อาจถูกโต้แย้งในภายหลังได้ หากพบว่าทำขึ้นในขณะที่บุคคลนั้นมึนเมาหรือไร้ความสามารถทางกฎหมาย

ประเภทของพินัยกรรมไทย

กฎหมายมรดกของไทยรับรองพินัยกรรมหลายรูปแบบ ได้แก่ พินัยกรรมธรรมดา พินัยกรรมเขียนด้วยลายมือ พินัยกรรมสาธารณะ พินัยกรรมลับ และพินัยกรรมปากเปล่า พินัยกรรมแต่ละรูปแบบมีข้อกำหนดเฉพาะ ตัวอย่างเช่น พินัยกรรมเขียนด้วยลายมือไม่จำเป็นต้องมีพยาน แต่ต้องเขียนด้วยลายมือของผู้ทำพินัยกรรมทั้งหมด นอกจากพินัยกรรมธรรมดาแล้ว พินัยกรรมสาธารณะก็เป็นที่นิยมเช่นกัน เนื่องจากผู้ทำพินัยกรรมต้องไปจดทะเบียนที่สำนักงานเขต (อำเภอ) ต่อหน้าพยานสองคน ทำให้ตรวจสอบได้ง่าย พินัยกรรมที่ง่ายที่สุดคือพินัยกรรมธรรมดา ซึ่งต้องมีพยานสองคนในขณะทำพินัยกรรม

พยานในการทำพินัยกรรม

พยานมีบทบาทสำคัญในการทำพินัยกรรม ผู้เยาว์ (บุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี) บุคคลที่มีความสามารถทางกฎหมายจำกัด บุคคลที่ถือว่าไร้ความสามารถโดยสิ้นเชิง รวมถึงบุคคลที่หูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอด ไม่สามารถเป็นพยานได้ พยานในพินัยกรรมต้องลงนาม ห้ามใช้ลายนิ้วมือ ตราประทับ หรือเครื่องหมายกากบาท สิ่งสำคัญที่ควรทราบคือ พยานในพินัยกรรมไม่สามารถเป็นทายาทได้ในเวลาเดียวกัน หากทายาทเป็นพยานด้วย พินัยกรรมนั้นก็ยังคงมีผลใช้ได้ ตราบใดที่มีพยานครบตามจำนวนที่กำหนด แต่ทายาทจะไม่สามารถรับมรดกใดๆ ที่ระบุไว้ในพินัยกรรมได้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน คู่สมรสของพยานก็ไม่สามารถเป็นทายาทได้เช่นกัน ในทำนองเดียวกัน บุคคลที่ร่างหรือพิมพ์พินัยกรรมให้ผู้ทำพินัยกรรม รวมถึงคู่สมรสของบุคคลนั้น ก็ไม่สามารถเป็นทายาทได้

พินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์

กฎหมายมรดกของไทยยังไม่อนุญาตให้ใช้พินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์ แม้ว่าพระราชบัญญัติธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 จะตราขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาการเพิ่มขึ้นอย่างมากของธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ แต่ก็ระบุไว้อย่างชัดเจนว่าไม่ครอบคลุมถึงธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเรื่องครอบครัวและมรดก ซึ่งหมายความว่าลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ใดๆ ในพินัยกรรม แม้จะมีพยานเพียงพอ ก็ทำให้พินัยกรรมนั้นเป็นโมฆะตามกฎหมายไทย

ทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายมรดกในประเทศไทย

สยามลีเกิลเป็นสำนักงานกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการต่างๆ เพื่อคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์ของชาวต่างชาติในประเทศไทย สำหรับคำถามหรือปัญหาเกี่ยวกับพินัยกรรม โปรดติดต่อทีมทนายความด้านมรดกและอสังหาริมทรัพย์ของไทยของเราได้ตามลิงก์ด้านล่าง:

ฝ่ายสนับสนุนสด

เรียก

แชท

พูดคุยกับพนักงานของเรา