พระธาตุแชแหง ตามความเชื่อของชาวล้านนา คือพระพุทธรูปสำหรับผู้ที่เกิดปีเถาะทุกคน เป็นสถานที่สำคัญทางศาสนาในจังหวัดน่าน มีอายุมากกว่า 600 ปี เดิมเป็นวัดสำหรับประชาชน ปัจจุบันเป็นวัดหลวง เจดีย์ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ รูปทรงระฆังประดับด้วยดอกบัวหรือลวดลายใบไม้ สะท้อนถึงธรรมเนียมล้านนาในการเคารพเจดีย์ตามราศี ทุกคนที่เกิดปีเถาะควรไปเยี่ยมชมพระธาตุแชแหงในจังหวัดน่านอย่างน้อยสักครั้ง

• ผู้ก่อตั้ง: สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2396 (ค.ศ. 1896) โดยพญา กันต์ เมือง ผู้ปกครองเมืองปัว (ซึ่งในขณะนั้นเป็นศูนย์กลางของเมืองน่าน)

• ที่มาของพระบรมสารีริกธาตุ: พระยา กันเมือง เสด็จไปยังสุโขทัยเพื่อช่วยเหลือพระยา ลิทัย (พระมหาธรรมราชา ลิทัย) ในการก่อสร้างวัดหลวงอภัย เมื่อสร้างวัดเสร็จ พระยา ลิทัย ได้ถวายพระมหาจีนธาตุเจ้า (พระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งเป็นส่วนของกระดูกข้อมือซ้ายของพระพุทธเจ้า) รวมทั้งศิลาจารึกที่ทำจากเงินและทองแก่พระองค์

• การเก็บรักษา: พระยา กันเมือง ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมาเก็บรักษาที่ดอยภูเพียวแจ่แหง ซึ่งเป็นสถานที่ที่เลือกเพราะเป็นทำเลที่ตั้งทางยุทธศาสตร์และเป็นมงคล

• เจดีย์: เจดีย์ทรงระฆังในรูปแบบที่ผสมผสานสถาปัตยกรรมล้านนาและพม่า มีความสูงประมาณ 55.5 เมตร และมีฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส โดยแต่ละด้านยาว 22.5 เมตร

• จุดเด่น: เจดีย์ทั้งหลังหุ้มด้วยแผ่นทองเหลืองเคลือบแล็กเกอร์และปิดทอง ทำให้มีสีทองอร่ามงดงาม มองเห็นได้จากระยะไกล

• เจดีย์จักรราศี: ตามความเชื่อของชาวล้านนา เจดีย์นี้สร้างขึ้นสำหรับผู้ที่เกิดในปีเถาะ

• เทศกาลประเพณี: เทศกาลบูชาพระธาตุแชแฮง หรือที่รู้จักกันในชื่อเทศกาลบูชาในเดือนฮกเป็ง (เดือนจันทรคติที่ 6) จัดขึ้นทุกปีในเดือนมีนาคม

สักการะพระธาตุแช่แหง สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำจังหวัดน่าน